Αρχείο κατηγορίας Ταινίες

Κριτικές Ταινιών

Θεράπων της τελειότητας

Θόδωρος Αγγελόπουλος (1935 – 2012)

Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται επτά χρόνια που έφυγε από τον κόσμο (20/1/2012) ο μεγάλος σκηνοθέτης μας Θόδωρος Αγγελόπουλος. Γύρισε τις ταινίες που έγιναν καλλιτεχνικά ορόσημα στη Βόρεια Ελλάδα ως επί το πλείστον και δη σε μέρη της Δυτικής Μακεδονίας – Φλώρινα και Πτολεμαΐδα. Η κινηματογραφική Λέσχη Πτολεμαΐδας στις 20 Ιανουαρίου διοργανώνει εκδηλώσεις για τη μνήμη του με επίκεντρο περιήγηση στα μέρη των γυρισμάτων (Φλώρινα, Ξυνό Νερό, Αμύνταιο) αφ’ ενός, αφ’ ετέρου προβολή ντοκιμαντέρ από τον Αλέξανδρο Λαμπρίδη – βοηθό σκηνοθέτη των ταινιών του του οποίου θα ακολουθήσει συζήτηση για το έργο του ενώ το τέλος των εκδηλώσεων θα στεφθεί  με μουσικό αφιέρωμα από το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος γεννηθείς τον Απρίλιο του 1935, εγκατέλειψε αρχικά τις σπουδές του στη Νομική για να μεταβεί στο Παρίσι όπου και φοίτησε στο πανεπιστήμιο των Παρισίων Σορβόννη Λογοτεχνία. Κατόπιν αν και ήθελε να συνεχίσει τις σπουδές του στην εκεί σχολή Κινηματογράφου, επέστρεψε στην Ελλάδα. Αρχικά εργάστηκε ως δημοσιογράφος στη στήλη της κινηματογραφικής κριτικής στην εφημερίδα Δημοκρατική Αλλαγή ως τη στιγμή που έκλεισε από τη Χούντα. Γυρίζει σε λίγο την πρώτη του ταινία (1970) την “Αναπαράσταση” χρονικό ενός εγκλήματος πάθους σε ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό. Η τριλογία του για την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα (1930 – 1970) με τις ταινίες Μέρες του ’36 (1972), Ο Θίασος (1975), Κυνηγοί (1977) έτυχε διεθνούς αναγνώρισης. Μετά το τέλος της δικτατορίας ο Αγγελόπουλος πήγε στην Ιταλία ως συνεργάτης στη RAI όπου κέρδισε και κάποια χρήματα αφήνοντας έκτοτε την αποκλειστική πολιτική θεματολογία στις ταινίες του ασχολούμενος με άλλα θέματα κυρίως υπαρξιακά στο υπόβαθρο των σχέσεων που παραπαίουν εξ αιτίας μιας έξωθεν πραγματικότητας και όπου ζητείται η επανένωση των δεσμών τους.

Θόδωρος Αγγελόπουλος – Τοπίο στην Ομίχλη 1988 Αργυρός Λέων Φεστιβάλ Βενετίας (καλύτερη ευρωπαϊκή ταινία)

Τα τοπία είναι μουντά και κρύα, τα δένδρα τυλιγμένα στην ομίχλη του χειμώνα στον έρημο κάμπο οι άνθρωποι αραιά και που διασχίζουν τα έρημα χωράφια με τις αγροικίες όπου καπνίζει η καπνοδόχος του τζακιού. Η εκ βιομηχανοποίηση της περιοχής δεν άγγιξε τη μοναχική ματιά του μακρινού ταξιδιώτη από τα βάθη μιας ιστορίας που είχε αφήσει πολλές πληγές. Σαν επιστέγασμα από την ερημιά του τοπίου και τη σιωπή των λέξεων βγαίνει η αλήθεια μιας ζωής – έτσι κι αλλιώς, στο τέλος χαμένης.

Για την ταινία του “Η Αιωνιότητα και μια Μέρα” κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Κανών 1998 ενώ για το “Βλέμμα του Οδυσσέα” το βραβείο της Κριτικής Επιτροπής Κανών 1995 λέγοντας τότε στο λόγο κατά την απονομή των βραβείων του 1995: “Αν αυτό έχετε να μου δώσετε εγώ τι να σας πω;” λέγοντας το 1998 όταν κέρδισε το Α΄βραβείο: “Αν δεν είχε κερδίσει το Α΄βραβείο πάλι τα ίδια θα ‘λέγα”.

Θόδωρος Αγγελόπουλος εικόνες από τις ταινίες του


Τοπιο στην Ομιχλη: Θοδωρος Αγγελοπουλος Ιωαννινα 1988

Ποιος ήταν ο μεγιστάνας μεσίτης;

American Crime Story The assassination of Gianni Versace (Season 2 /TV Σειρά)

Η σειρά αυτή (70ά Βραβεία Emmy, κέρδισε το Βραβείο καλύτερης σειράς), περιγράφει σε μορφή παράλληλων επεισοδίων μια σειρά δολοφονιών που διέπραξε ο κατά συρροήν δολοφόνος Άντριου Κενάναν – μεταξύ των οποίων και του Gianni Versace που υποδύθηκε ο Ντάρεν Κρις που και έμοιαζε – υποδυόμενος μέχρι να μοιάσει απολύτως, με τον ειδεχθή δολοφόνο.

Darren Criss, ως Andrew Cunanan, Mike Farrell ως Lee Miglin

Ο κατά συρροήν δολοφόνος (serial killer) Άντριου Κενάναν (Andrew Cunanan), είχε ως τρίτο στόχο τον μεγιστάνα μεσίτη ακινήτων Λη Μίγκλιν (Lee Miglin) – προτού δολοφονήσει τον διάσημο Ιταλό μόδιστρο Τζιάνι Βερσάτσε – δυο μήνες μετά (Ιούλιος του 1997), στο Μαϊάμι της Φλόριντα.

Lee MIglin
Lee Miglin

Ο Λη Μίγκλιν ως τη στιγμή που δολοφονήθηκε τον Μάιο του 1997, ήταν ιδιοκτήτης μιας επιχείρησης ακινήτων με 50χρονη δραστηριότητα (Miglin Estate), καθώς και άλλων μεγάλων εταιρειών, ευρέως γνωστός στο Σικάγο για το επιχειρηματικό αλλά και φιλανθρωπικό του έργο.

Στην αρχή η αστυνομία πίστευε πως οι δράστες ήταν περισσότεροι καθώς η δολοφονία είχε γίνει με αποτρόπαιο τρόπο με όπλο κατσαβίδι, πριόνι, το θύμα είχε κτυπήματα στα πλευρά και στο λαιμό και ακόμη το πρόσωπο του ήταν καλυμμένο με πλαστική ταινία αφήνοντας μόνο τη μύτη ακάλυπτη, το σώμα ήταν τυλιγμένο σε καφέ χαρτί περιτυλίγματος μοιάζοντας με μούμια, καθώς κι απ’ το γεγονός ότι οι δολοφόνοι ή ο δολοφόνος, έμεινε πολλή ώρα μέσα στο σπίτι.
Η γυναίκα του Lee Miglin, Marilyn, επιστρέφει στο σπίτι από το Toronto

Πράγματι ο δολοφόνος είχε μείνει στο σπίτι και για να κοιμηθεί: Έφαγε σάντουιτς με ζαμπόν προτού κοιμηθεί στο κρεβάτι του Μίγκλιν, έκανε μπάνιο στην εντοιχισμένη μπανιέρα, αφήνοντας ίχνη ξυρίσματος στο πάτωμα και ένα παιχνίδι – πιστόλι στον μαρμάρινο νιπτήρα, για να κοροϊδέψει την αστυνομία. Το γεγονός ότι έμεινε τόση ώρα στο σπίτι δείχνει πως δεν φοβόταν μήπως τον πιάσουν αφήνοντας μάλιστα δείγματα DNA στο μπάνιο. Φίλη της γυναίκας του Μίγκλιν είπε πως δεν μπορούσες ν’ αγγίξεις τίποτα. Παντού υπήρχαν ίχνη του εγκλήματος. Ο σκύλος που υπήρχε στον κήπο – ένα Λαμπραντόρ όλο αυτό το διάστημα, παρέμεινε ήσυχος και ήρεμος.

Οι γείτονες και συνεργάτες περιγράφουν τον Λη Μίγκλιν σαν έναν ευφυή επιχειρηματία, έναν ήσυχο και γενναιόδωρο άνθρωπο. Τελευταία τον είδαν στις 2 μ.μ του Σαββάτου και συνάγεται από την έρευνα, πως δολοφονήθηκε αργά την ίδια νύχτα στο γκαράζ του σπιτιού του. Το πτώμα στο γκαράζ, ανακαλύφθηκε το πρωί της Κυριακής που γύρισε η γυναίκα του Μέριλιν, από ένα επιχειρηματικό ταξίδι – καθώς διατηρούσε στο Σικάγο κατάστημα αρωμάτων και καλλυντικών.

Andrew Cunanan
Andrew Cunanan – 23 χρόνια πριν: Η επικήρυξη από το FBI

Ο Κενάναν (Andrew Cunanan) ήταν γνωστός στη γκέι κοινότητα του Σικάγου και επίσης απ’ το γεγονός ότι ήδη είχε δολοφονήσει τον πρώην φίλο του, κρίθηκε ως ο δράστης – έτσι αμέσως οι έρευνες στράφηκαν προς τη σύνδεση του με την οικογένεια Μίγκλιν.

Ο πρώην αντιπρόεδρος της εταιρείας Miglin-Beitler, λέει πως την εποχή εκείνη ήταν μια τρέλα να συνδέσεις τα δύο αυτά ονόματα. Αργότερα διαπιστώθηκε πως ο Κενάναν γνώριζε τον γιο του Μίγκλιν  – 25 ετών την εποχή και ασχολούμενος με την ηθοποιία – καθώς διαπιστώθηκε πως ο δράστης είχε δηλώσει, πως θα ιδρύσει μια εταιρεία προκατασκευασμένων σκηνικών με τον Ντιουκ Μίγκλιν (Duke Miglin). Μάλιστα υπερηφανευόταν σε κύκλους στο Σικάγο πως γνώριζε μια τόσο επιτυχημένη οικογένεια.


A Random Killing (31 Jan 2018) on IMDb

Ως σήμερα ο φόνος αυτός μοιάζει τυχαίος. Κάποιος εργαζόμενος στο νεκροταφείο της Πενσυλβάνια, είπε πως ο Κενάναν σκότωσε για να κλέψει το αυτοκίνητο του Μίγκλιν – μια πολυτελή Lexus που βρέθηκε στο σημείο, σκοτώνοντας τον φύλακα και παίρνοντας του το φορτηγάκι. Ένας ενεχυροδανειστής δεν μπόρεσε να καταδείξει ως κομιστή  του κλεμμένου χρυσού νομίσματος από το σπίτι του Μίγκλιν, τον Άντριου Κενάναν, ούτως ώστε να αποτρέψουν τα επόμενα εγκλήματα του.

Ωστόσο οι δημιουργοί της σειράς της Fox – του Ryan Murphy, διατείνονται πως ακολούθησαν προσεχτικά τα γεγονότα της ιστορίας, βασιζόμενοι και στο βιβλίο της Μορίν Ορθ (Maurine Orth) “Κοινές Χάρες” (Vulgar Favors), προσθέτοντας ίσως κάποιο “αλατοπίπερο”. (Αρχική πηγή άρθρου: harpersbazaar.com  / Ιαν. 24/2018)

Ο Darren Criss στο ρόλο του Andrew Cunanan στο επεισόδιο Gianni Versace assassination

Ο Παζολίνι και ο Νεορεαλισμός

Ο Παζολίνι και ο Νεορεαλισμός

Αρχικά θιασώτης του ρεύματος αυτού, ο Πιερ-Πάολο Παζολίνι (1922-1975) με τις ταινίες “Ακατόνε” (1961) και “Μάμα Ρόμα” (1962) υπερβαίνει τα στενά πλαίσια που το ρεύμα έθετε ήτοι μια ρεαλιστική απεικόνιση περιστατικών της ζωής απλών ανθρώπων μιας κάπως απομακρυσμένης πραγματικότητας, έξω από τα στενά όρια μιας αστικής πρωτεύουσας – εισάγοντας νέα στοιχεία υπέρβασης.

Mamma Roma
Anna Magnani, Ettore Garofalo

Ο πρώτος θεμελιωτής στην Ιταλία, ο Ρομπέρτο Ροσελίνι με τις ταινίες “Ρώμη Ανοχύρωτη Πόλη”, “Στρόμπολι” κ.ά. επεξεργάστηκε με απόλυτα ρεαλιστικό τρόπο τις ιστορίες της κινηματογραφικής του αφήγησης.

Ο Παζολίνι προχώρησε πιο πέρα τον νεορεαλισμό προσδίδοντας του ένα είδος σουρεαλισμού. Στις κατοπινές του ταινίες στο τέλος της δεκαετίας του ’60, ο Παζολίνι, υπερβαίνει τα εσκαμμένα δίνοντας μια νέα ώθηση στο ρεύμα αυτό με την είσοδο του σουρεαλισμού – με κατ’ εξοχήν αντιπροσωπευτικές ταινίες “Θεώρημα” (Teorema /1968) και “Χοιροστάσιο” (Porcile /1969) – ξεφεύγοντας από τη φόρμα του νεορεαλισμού, με την εισαγωγή έντονων στοιχείων σουρεαλισμού και ασχολούμενος σ’ αυτές τις ταινίες όχι με την εργατική αλλά με την αστική τάξη.

Το συγγραφικό του έργο “Τα παιδιά της ζωής” (Ragazzi di Vita), κινείται παράλληλα με τις ταινίες του “Ακατόνε” (1961), “Μάμα Ρόμα” (1962) και “Ρικότα” (Ricotta) (μικρού μήκους / 1963) στις οποίες αναπτύσσει τη δική του φόρμα του νεορεαλισμού ξεχωρίζοντας απ’ τον Ρομπέρτο Ροσελίνι και άλλους κατοπινούς σκηνοθέτες.

Ενώ ο Ροσελίνι φωτίζει τις ζωές απλών ανθρώπων, ο Παζολίνι προσπαθεί να φωτίσει τις ζωές του υποκόσμου στην πρώτη περίοδο των αρχών του ’60. Το συγγραφικό έργο του “Παιδιά της Ζωής” είναι ένα ορόσημο στη διακαή επιδίωξη του να φωτίσει τη ζωή του περιθωρίου, να στραφεί προς το είδος αυτό.

Το βιβλίο δέχθηκε πολλές κριτικές όπως και κάποιες απ’ τις ταινίες του που λογοκρίθηκαν. Η κυβέρνηση των Χριστιανοδημοκρατών το κατηγόρησε ως άσεμνο. Το ΚΚΙ  – του οποίου διετέλεσε μέλος κάποια χρόνια (1947 ~ 1949), το χαρακτήρισε επιτηδευμένο, με απουσία θετικών ηρώων, και τελικά με έλλειψη προοπτικής σ’ αυτές τις ταινίες.

πληροφορίες / άρθρο wikiwand.com/en/Ragazzi_di_vita

Pier-Paolo Pasolini – Video Gallery

Mamma Roma 1962 : Mercato
Mamma Roma 1962 : Il Violino Tzigano
Cineteca di Bologna – Porcile 1969 : Jean-Pierre Léaud, Anne Wiazemsky Monologs

περισσότερα για Νεο-ρεαλισμό

Προσεγγίζοντας το Ανέφικτο

Με την ταινία το Θεώρημα (1968) ο Πιερ-Πάολο Παζολίνι ολοκληρώνει την Τριλογία του Ανέφικτου στον Έρωτα. Έχουν προηγηθεί οι ταινίες Ακατόνε (Ο Αλήτης /1961), Μάμα Ρόμα (1962). Με το Θεώρημα να εστιάζει στην ανώτερη τάξη και τα πάθη της ενώ οι προηγούμενες δύο – ο Ακατόνε τις φτωχογειτονιές και τα πάθη των ανθρώπων που ζουν σ’ αυτές, ενώ στο Μάμα Ρόμα τη λάμψη της της πόλης της Ρώμης  και το όνειρο για μια καλύτερη ζωή που γινόταν για κάποιους ανθρώπους του περιθωρίου – στην περίπτωση αυτή, της “Μάμα Ρόμα”, του αγοραίου έρωτα.

Η τριλογια της ερωτικης διαψευσης 3 ταινιεσ του π. π. παζολινι

Ακατόνε, Μάμα Ρόμα, Θεώρημα: τρεις ταινίες του Πιερ-Πάολο Παζολίνι (1922 – 1975) με θέμα τον έρωτα ως μια βασική συνιστώσα του κοινωνικού περίγυρου. Συνιστώσα που δρα στο παρασκήνιο μη κατορθώνοντας να αλλάξει την πορεία μιας ύπαρξης πάντα δέσμιας των παθών της – πάθη, που μια κοινωνία κατά κάποιον τρόπο επιβάλλει.

Ακατόνε
Accatone – Ο Αλήτης 1961

Με το έργο Ακατόνε (ο Αλήτης) ξεκινά η αρχή του ξετυλίγματος του νήματος που υφαίνει τον ιστό των ερωτικών σχέσεων των ανθρώπων. Συνεχίζεται με τη Μάμα Ρόμα με φόντο στα περίχωρα της Ρώμης θεματικής ανάπτυξης της ζωής της φτωχής εκδιδόμενης γυναίκας που πραγματοποιεί το όνειρο της για μια καλύτερη ζωή στην πρωτεύουσα μαζί με το νεαρό γιο της. Καταλήγει με το Θεώρημα με την έλευση ως καταλύτης – ερωτικός θεός, του νεαρού (Επισκέπτης) στην πλούσια βίλα του αστού ιδιοκτήτη όπου θέτονται υπό την γοητεία του όλοι οι διαμένοντες εκεί, χωρίς κανείς τους να μπορεί να έχει μια πρωτοκαθεδρία.

Ο έρωτας σαν κινητήριος δύναμις και στα τρία έργα είναι καταστροφικός καθώς η ισχύς του δεν είναι αρκετή αφού εν τη γενέσει του περιέχει την έννοια της αυτονομίας από τον άλλο, την κριτική προς τον άλλο, εν τέλει την απόρριψη είτε από τον έναν είτε από τον άλλο.

Accatone
Franco Citti – Accatone

Η τριλογία ξεκινάει με τον Ακατόνε (1961). Η ζωή του Βιτόριο στις φτωχογειτονιές της Ρώμης δεν φαίνεται να πηγαίνει προς το καλύτερο καθώς η γυναίκα που τον συντηρούσε εκδιδόμενη συλλαμβάνεται και κλείνεται στη φυλακή. Η καινούργια του σύντροφος δεν είναι τόσο αφελής για να ζήσει μαζί του σύμφωνα με τις δικές του επιταγές – καθώς το να βρει μια κανονική δουλειά τον βρίσκει αντίθετο έτσι που είναι πλήρως διαβρωμένος από την εθιστική ζωή που διάγει – κάτι σαν ντόλτσε βίτα των φτωχών δηλαδή με το να βρίσκει λεφτά με άλλους τρόπους πλην των νομίμων. Η γυναίκα του τον έχει ήδη εγκαταλείψει μένοντας με τον μικρό γιο τους στον πατέρα της μαζί τον αδελφό της.

Anna Magnani
Anna Magnani Mamma Roma

Στη Μάμα Ρόμα (1962) το ίδιο: η αποκαλούμενη Mamma Roma – Άννα Μανιάνι, ζει με τον γιο της Ετόρε σε φτωχογειτονιά των περιχώρων του Λάζιο, Ρώμης. Ο γιος της δεν θέλει να σπουδάσει ή να δουλέψει γυρνώντας με τους φίλους του εδώ και ‘κει παραμένοντας ωστόσο το κύριο στήριγμα για τη μάνα του που θέλει να πάνε στη Ρώμη να βρουν ένα ωραίο διαμέρισμα να ζήσουν σαν άνθρωποι. Πράγματι πηγαίνουν εκεί, βρίσκει μια θέση στη λαϊκή να πουλάει πράγματα, το ίδιο με το διαμέρισμα που μοιάζει ικανό να στεγάσει όλα τους τα όνειρα. Η επίσκεψη του πατέρα Καρμίνε, (ο Φράνκο Τσίτι του Ακατόνε), δεν αλλάζει το σκηνικό καθώς αυτός διώχνεται από ‘κείνην με κατηγόριες ότι εκείνος φταίει για όσα δύσκολα έχει περάσει και προσπαθεί τώρα πια να ξεπεράσει.

Teorema
Terence Stamp – Teorema 1968

Στο Θεώρημα (1968) ο ερχομός του πανέμορφου ξένου Τέρενς Σταμπ (Επισκέπτης) γίνεται η αφορμή να εκδηλωθούν όλα τα καταπιεσμένα ερωτικά αισθήματα – της μάνας, των παιδιών, του συζύγου – Μάσιμο Τζιρότι, ακόμη και της υπηρέτριας μόνο που σ’ αυτή το αίσθημα της θρησκευτικότητας που διαθέται μεταθέτει το ερωτικό σε μια άλλη σφαίρα εκδήλωσης. Κανείς δεν κατέχει τον ξένο που μόλις τους κατακτήσει θα φύγει, κι αυτό δρα σαν καταλύτης που θα αναταράξει τον ερωτικό και συναισθηματικό συνακόλουθα, ψυχισμό ενός εκάστου.

Silvana Mangano
Silvana Mangano (Lucia) – Teorema

Εν τέλει και στα τρία έργα του Παζολίνι κυρίαρχο είναι το χρήμα – ο έρωτας δεν μπορεί να γίνει κυρίαρχος εξ αιτίας των καταστροφικών συνεπειών του πρώτου με όσα κακά φέρνει: και στα τρία έργα, εξαθλίωση των ηθών, εφήμερα στηρίγματα με μπακγκράουντ είτε τις φτωχογειτονιές του αστικού περίγυρου (τα δύο πρώτα), είτε τις απομονωμένες επαύλεις των πλούσιων αστών. Το χρήμα διαφθείρει συνειδήσεις από τη μια, από την άλλη αντί να εξανθρωπίσει καθιστά όλο και περισσότερο τον άνθρωπο έρμαιο των παθών του – καταπιεσμένα ή όχι. Η σωτηρία δεν έρχεται λοιπόν από τον έρωτα καθώς αυτός παραμένει ένα διακοσμητικό υπόβαθρο στην ολοένα καταβύθιση των ηρώων σε ένα απόλυτο αδιέξοδο, σε ένα αναπότρεπτο τελικά κενό ανυπαρξίας και ηθικής απαξίωσης.

Ο έρωτας υπάρχει πίσω από τις τρεις ιστορίες μόνο που δεν βρίσκεται στο προσκήνιο αλλά στο υπόβαθρο των όσων διαδραματίζονται ως επακόλουθα όλων, των συνεπειών του. Συνέπειες που καθορίζονται από τις κοινωνικές συνθήκες. Δηλαδή η δύναμη του καθίσταται τρόπον τινά ανίσχυρη. Ισχυρά είναι τα πάθη, τα καταπιεσμένα συναισθήματα, η οργή του απελπισμένου που δρα σαν καταστροφική μανία στα υποκείμενα του πάθους.

Νιότη, μια ταινία για το παρελθόν

Youth: ένας διάλογος γι’ αυτό που χάνεται…

caine_keitelcapture
Michael Caine, Harvey Keitel – Youth (Νιότη) 2015

Τα βλέπεις αυτά τα βουνά; ”
“Οι Άλπεις είναι φυσικά!”
“και αυτή την κορυφογραμμή απέναντι, πόσο καλά τη διακρίνεις
;” ρωτάει ο Harvey Keitel τον Michael Caine στο έργο Νιότη (Youth) του Paolo Sorrentino.
Αλήθεια, πότε ήταν που τη βλέπαμε τόσο κοντά;”
Όσο περνούν τα χρόνια όλα τα περασμένα απομακρύνονται – μιας και το παρελθόν φεύγει πίσω, μοιάζει όλο και πιο μακρινό…”

Υπόθεση: ένας διάσημος αλλά όχι πλέον εν ενεργεία, διευθυντής ορχήστρας (Michael Caine) μαζί με τον φίλο του σκηνοθέτη ταινιών  (Harvey Keitel) βρίσκονται στις Ελβετικές Άλπεις για διακοπές σε ένα χειμερινό κέντρο αποτοξίνωσης και ανανέωσης.
Στην πορεία των διακοπών τους, θυμούνται περιστατικά της ζωής τους προσπαθώντας να τα συνδέσουν με την τωρινή τους ζωή.

Έτσι το έργο είναι μια προσπάθεια να πιαστεί το παρελθόν, όπως η κορυφογραμμή που κοιτάζουν στο ταξίδι τους σ’ αυτό το θέρετρο στις Άλπεις, που μοιάζει πλέον απόμακρη, απροσπέλαστη δυστυχώς, εντελώς.

Ό,τι  απομακρύνεται και όσο απομακρύνεται, υπόκειται στο νόμο της φθοράς και της αλλοίωσης. Ο χρόνος δεν ξεχωρίζει κανέναν ούτε άσημους ούτε διάσημους, ούτε πλούσιους, ούτε φτωχούς. Τα αποτυπώματα του καθώς αυτός κυλά, δεν μπορούν να σβηστούν  -και στους ανθρώπους, και στα περιστατικά της ζωής τους- φυσικά αλλοιωμένα κι αυτά, μοιάζει να λέει ο χαρισματικός Ιταλός σκηνοθέτης.

Ο Ντι Κάπριο στη Σιβηρία

Ο Ντι Κάπριο στη Σιβηρία

Ο πρωταγωνιστής της Επιστροφής έχει κερδίσει τις καρδιές των Ρώσων της Ανατολής με τις περιβαλλοντικές ευαισθησίες του. Όπως δήλωσε κατά την απονομή του βραβείου Χρυσές Σφαίρες κρατώντας τη Χρυσή Σφαίρα: “Είναι καιρός να σώσουμε τα εδάφη των αυτόχθονων κατοίκων από τα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών”.

diCaprioCapture
Leonardo Di Caprio – Η Επιστροφή

Από τη μια η περιβαλλοντική ευαισθησία με αιχμή την κλιματική αλλαγή και από την άλλη η ρωσική καταγωγή της γιαγιάς του, αλλά και η πρόσκληση του κυβερνήτη της περιοχής για ένα Σιβηριανό Όσκαρ πριν από το κανονικό, καθιστούν πιθανή την παρουσία του στην αχανή Ανατολική Σιβηρία και συγκεκριμένα στη Δημοκρατία των Σαχά ή Γιακουτία. Η παρουσία ενός και μόνου πασίγνωστου ανά τον κόσμο ηθοποιού μπορεί να είναι η καλύτερη προβολή για την μακρινή περιοχή της ρωσικής Άπω Ανατολής. Επίσης ο κυβερνήτης της Δημοκρατίας των Σαχά στην Ανατολική Σιβηρία, Γεγκόρ Μπορίσωφ απηύθυνε πρόσφατα επίσημη πρόσκληση στον δημοφιλή Αμερικανό ηθοποιό να επισκεφθεί τη Γιακουτία όποτε το επιθυμεί.

TheRevenantCapture
Πλάνο από την ταινία Επιστροφή

Η Γιακουτία είναι η μεγαλύτερη σε έκταση περιοχή της Ρωσίας και μία από τις πιο αραιοκατοικημένες στον κόσμο, αν σκεφθεί κάποιος ότι παρότι είναι μεγαλύτερη σε έκταση από την Αργεντινή και σχεδόν ίση με την Ινδία, ο συνολικός πληθυσμός της υπολογίζεται στους λιγότερο από ένα εκατομμύριο κατοίκους (950.000) με πυκνότητα πληθυσμού 0,3 κατοίκους ανά τετραγωνικό χλμ. Δεδομένης της γεωγραφικής της θέσης το 40% της συνολικής της έκτασης βρίσκεται εντός του Αρκτικού Κύκλου, η Γιακουτία βιώνει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής αφού το αυξανόμενο λιώσιμο των πάγων απειλεί το οικοσύστημα της περιοχής.

Ο κυβερνήτης Μπορίσοφ δεν επέλεξε τυχαία να προσκαλέσει τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο που πέρα από του να είναι δημοφιλής έχει και περιβαντολλογικές ευαισθησίες κάτι που το έχει αποδείξει έμπρακτα αφου κατά καιρούς έχει στηρίξει και οικονομικά δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Και βέβαια όλοι τον θυμούνται στη πρώτη γραμμή της μεγαλειώδους πορείας ενάντια στην κλιματική αλλαγή που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2014 στη Νέα Υόρκη. Οι κάτοικοι της Γιακουτίας βλέπουν τον 41χρονο ηθοποιό ο οποίος έχει πρωταγωνιστήσει σε κάποιες από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες παγκοσμίως, ως τη δική τους φωνή. Όταν μάλιστα διαδόθηκε ότι η γιαγιά του από την πλευρά της μητέρας του είναι από τη Ρωσία, οι δεσμοί έγιναν ισχυρότεροι. Ο ίδιος σε συνέντευξη του το 2012 είχε πει “η γιαγιά μου ήταν Ρωσίδα και για μένα αυτό σημαίνει την ενσάρκωση της εσωτερικής δύναμης και ακεραιότητας”.

Μέχρι και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε εντυπωσιασθεί με τον περιβαλλοντικό ζήλο του. Ο Αμερικανός ηθοποιός πέρασε μεγάλη περιπέτεια για να κατορθώσει να παρευρεθεί στην παγκόσμια σύνοδο για την προστασία των απειλούμενων με εξαφάνιση τίγρεων, που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2010 στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. Εξ αιτίας μιας βλάβης του αεροπλάνου του επέστρεψε εκτάκτως στη Νέα Υόρκη και νοίκιασε εκεί ιδιωτικό αεροπλάνο για να τον μεταφέρει για να μη χάσει τη σύνοδο. Όπως είπε ο Πούτιν, “στη Ρωσία θεωρούμε αληθινό άνδρα κάποιον που έκανε αυτό που έκανε ο Ντι Κάπριο”. Πέρα από τη φυσική παρουσία του στη σύνοδο, ο Ντι Κάπριο έδωσε 1 εκατ. δολάρια για τη διάσωση των τίγρεων.


Η επιστροφή (2015) on IMDb

Η καθηλωτική ερμηνεια του στην ταινία “Επιστροφή” (The Revenant) σε σκηνοθεσία Alejandro Gonzalez Inarritu, του χάρισε το Όσκαρ στην απονομή του 2016. Ωστόσο θαυμαστές του από τη Γιακουτία του είχαν ήδη απονείμει το σιβηρικό Όσκαρ για την ταινία, το οποίο είναι από χρυσό και ασήμι. Περίπου 150 γυναίκες δώρισαν τα χρυσαφικά τους για να κατασκευαστεί το Όσκαρ αυτό! Την κατασκευή ανέλαβη η ρωσική εταιρεία κοσμημάτων Kierge ενώ το αγαλματίδιο παρέδωσε στον Ντι Κάπριο ο Ρώσος μεγιστάνας των ακινήτων και στενός φίλος του ηθοποιού, Βλαντισλάβ Ντορονίν.

Όπως εξήγησαν κάποιοι “είδαν τον εαυτό τους” στην ταινία “Επιστροφή”, μια που πραγματεύεται τη σχέση και την αρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με το περιβάλλον, στάση ζωής και κομμάτι της καθημερινότητας τους. Και βέβαια τους συγκίνησε ο λόγος του Ντι Κάπριο, όταν παρέλαβε τη Χρυσή Σφαίρα πριν από την απονομή των Όσκαρ, για την ερμηνεία του και αφιέρωσε το βραβείο του στους “αυτόχθονες λαούς”. Όπως δήλωσε, “είναι καιρός ν’ ακούσουμε τη φωνή τους και να προστατεύσουμε τη γη τους από τα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών που θέλουν να την εκμεταλευθούν”.

Πηγή εφημερίδα Αγορά, Μάιος 2015

Η Νύχτα

La Notte, 1961

laNotteCaptureΣτο ίδιο ερωτικό μοτίβο – αυτό της σταδιακής αποξένωσης των δύο συντρόφων η ταινία είναι η β΄της τριλογίας του Michelangelo Antonioni – αποκαλούμενης της Αποξένωσης. Πρωταγωνιστούν οι Jeanne Moreau, Monica Vitti και ο Marcello Mastroianni. Πρόκειται για την ιστορία ενός ζευγαριού που διαπράττει απιστίες και η επακόλουθη ερωτική απογοήτευση.

Θέμα: Η συζυγική απιστία

Επ’ ευκαιρία της επίσκεψης τους σ’ ένα φίλο τους γιατρό σε νοσοκομείο του Μιλάνου, ο Τζιοβάνι Παντάνο συγγραφεύς, καλείται σε ένα πάρτι για την παρουσίαση του νέου του βιβλίου ενώ η γυναίκα του Λύντια επισκέπτεται τα μέρη όπου είχε ζήσει παλιότερα. Αργότερα πηγαίνουν σε μια δεξίωση που δίνει ο μεγιστάνας Γκεραρντίνι στην έπαυλη του όπου αυτός φλερτάρει με την κόρη του Βαλεντίνα ενώ του προτείνεται να εργασθεί ως υπεύθυνος επικοινωνίας αλλά και να γράψει ένα βιβλίο με θέμα την επιτυχημένη διαδρομή της εταιρείας του. Την ίδια βραδιά η Λύντια φλερτάρει με τον πλέυ-μπόι Ρομπέρτο.

Η ταινία εκτυλίσσεται μέσα σε μια μέρα (νύχτα ακριβέστερα) – διάστημα αρκετό να αναπτύξει ο το μοτίβο του ανέφικτου της ευτυχίας ανάμεσα σε ένα ζευγάρι. Παρ’ όλη την αγάπη που έχουν μεταξύ τους αυτή δεν στέκεται εμπόδιο για τη σύναψη άλλων σχέσεων. Σε μια σκηνή η Jeanne Moreau εξομολογείται στον σύζυγο της M. Mastroianni: “Εσύ είσαι η αιτία που ζω και αναπνέω. Χωρίς εσένα δεν υπάρχει τίποτα, όλα γκρεμίζονται“.

IMDb

Η ταινία απέσπασε πολλούς εγκωμιαστικές κριτικές  με αποκορύφωμα τη Χρυσή Άρκτο – ανώτατο βραβείο, στο φεστιβάλ Βερολίνου (1961), βραβείο David Donatello Ιταλίας, προς καλύτερο σκηνοθέτη (1961), Ένωση Ιταλών Κριτικών Κινηματογράφου βραβείο Silver Ribbon στους M. Antonioni (σκηνοθεσία), Gianni di Venanzo (μαυρόασπρη φωτογραφία), υποστηρικτικός ρόλος M. Vitti (1961).

Η Τριλογια της Αποξενωσης

H Περιπέτεια L’ Avventura “Αυτό το έργο για μένα ήταν η μεγαλύτερη εμπειρία που είχα ποτέ παρακολουθώντας ταινίες” – Martin Scorsese

Ο Michelangelo Antonioni (1912 – 2007) με τα έργα Η Περιπέτεια (L’ Avventura), Η Νύχτα (La Notte), η Έκλειψη (L’ Eclisse), δημιουργεί την τριλογία του που θα μπορούσε να ονομασθεί Η Τριλογία της Αποξένωσης. Αρχή γίνεται με την ταινία Η Περιπέτεια 1960, ακολουθεί Η Νύχτα 1961 και τέλος, Η Έκλειψη 1962 – χωρίς να σημαίνει πως και όλες οι επόμενες ταινίες του με την Κόκκινη Έρημο (Deserto Rosso) επικεφαλής, δεν κινούνται με την ίδια θεματική διάθεση.

1. Η Περιπέτεια (L’ Avventura)

L'AvventuraCapture
Η Περιπέτεια – Monica Vitti Gabriele Ferzetti Lea Massari 1960

Υπόθεση: Σε ένα απομονωμένο ερημικό νησί της Μεσογείου αγνοείται η Άννα (Lea Massari) την οποία αναζητούν ο φίλος της Σάντρο (Gabriele Ferzetti) και η φίλη της Κλαούντια (Monica Vitti), χωρίς αποτέλεσμα όμως καθώς γυρνούν άπραγοι απ’ το νησί, πίσω στο κότερο των πλουσίων φίλων τους χωρίς εκείνη.

Στο διάστημα αυτό δημιουργείται ένας έντονος ερωτικός δεσμός μεταξύ τους που αγνοεί τον δεσμό εκείνου με την εξαφανισμένη Άννα και τη φιλία της Κλαούντια μαζί της.

Ανάλυση: Δεν πρόκειται για μια ιστορία μυστηρίου όπως θα περίμενε κανείς ούτε για μια ακόμη ιστορία ερωτικού τριγώνου. Πρόκειται για μια μελέτη του σκηνοθέτη πάνω στην αποξένωση σ’ έναν bourgeois περίγυρο που βρίσκεται σε αντίθεση με το Σικελικό τοπίο του Νότου όπου κορυφώνεται η πλοκή με την ανατροπή της εξαφάνισης της Άννας.

Με μέσα πρωτοποριακά για την εποχή – που ο ίδιος ο σκηνοθέτης καθιέρωσε όπως: τα αργά πλάνα, η μαυρόασπρη με φωτοσκιάσεις φωτογραφία, το άδειο τοπίο, οι άδειοι δρόμοι, το ερημικό νησί – όλα αυτά υποβάλλουν το θεατή να νοιώσει το συναίσθημα της αποξένωσης που οδηγεί στην απομόνωση του ατόμου – όσο κι αν αυτό έχει ισχυρούς οιουδήποτε τύπου δεσμούς. Στη ταινία ούτε ο δεσμός με την εξαφανισθείσα Άννα, ούτε η ανεμελιά των διακοπών πάνω σ’ ένα πολυτελές γιοτ μπορούν να γλυτώσουν τους ήρωες από την πλήξη και την αποξένωση τελικά.


L'Avventura (1960) on IMDb

Η ποίηση είναι παρούσα στις εικόνες. Χέρια που ψηλαφίζουν τα αντικείμενα, το γυαλισμένο σαν με λάκα ξύλο ενός κορμού, τη λεία επιφάνεια του βράχου – λεπτομέρειες που πάνω τους στέκεται ο κινηματογραφικός φακός εστιάζοντας ώρα στην παρουσία τους.

Το τέλος φθάνει σαν να πρόκειται για τυφλούς που ψάχνουν να βρουν το δρόμο τους, καθώς η ηρωίδα της ταινίας βαδίζει μέσα στο σιωπηλό, αφιλόξενο τοπίο της σικελικής πόλης, χωρίς αίσθηση – αδιάφορη γι’ αυτούς που την κοιτάζουν, τον κρότο των βημάτων της ακούγοντας μόνο: η Περιπέτεια έχει τελείωσε πια.

2. Η Νύχτα (La Notte)

Το έργο ακολουθεί τα πρότυπα του νεο-ρεαλισμού τολμώντας να απογυμνώσει τις συζυγικές σχέσεις από τον κυριώτερο μανδύα αυτόν της ερωτικής πίστης. Πρόκειται για μια ιδιότυπη σχέση δύο ανθρώπων που ενώ αγαπιούνται πιάνουν τους εαυτούς τους να μη μπορούν να αντισταθούν στην απιστία. Αυτοί οι λόγοι ερευνώνται στην ταινία που απέσπασε τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1961. Μαζί με τους πρωταγωνιστές M. Mastroianni, Jeanne Moreau, εμφανίζεται και η μούσα του Antonioni, Monica Vitti, στο ρόλο του τρίτου προσώπου στο ιψενικό αυτό τρίγωνο. περισσότερα

Μονικα η μουσα

Monica Vitti (1931)

MonicaCapture
Monica Vitti – Modesty Blaise 1966

Η Ιταλίδα ηθοποιός αν και τέλειωσε θεατρικές σπουδές, εμφανίστηκε στον κινηματογράφο – αρχικά στο έργο “Ridere, Ridere, Ridere” του Ettore Scola το 1954. Από το 1957 έπαιξε σε έργα ανεβασμένα στη σκηνή από τον Michelangelo Antonioni, ο οποίος της έδωσε τον πρώτο ρόλο στο βραβευμένο κατόπιν έργο “Η Περιπέτεια” το 1960 με το οποίο ξεκίνησε η αποτύπωση της ως μια ταραγμένη, κομψή, απόμακρης ομορφιάς Persona, αναδεικνύοντας τη σε μια διεθνή ηθοποιό.

Χρίζεται με επιτυχία ως μούσα του Αντονιόνι με τα έργα που ακολουθούν όπως η “Έκλειψη” 1962, “Κόκκινη Έρημος” 1964, όπου εκείνος κινηματογραφεί τη γυναίκα με την οποία συνδέεται ερωτικά στην προσωπική του ζωή. Γι’ αυτήν, επινοεί την εικόνα της ωραίας διανοούμενης γυναίκας, λίγο νευρωτικής αστής, που πάντα αισθάνεται έξω από το περιβάλλον πλήττοντας σ’ αυτό και κρύβοντας τις μυστικές της πλευρές. Τα μάτια της δεν εστιάζουν σε κάποιο αντικείμενο – σαν να είναι απορροφημένη πάντα από κάποιο κρυμμένο ενδότερα, μυστικό.

Όταν η σχέση τους τελειώνει, εκείνη αρχίζει να παίζει σε κωμικούς ρόλους, φανερώνοντας την κωμική αίσθηση που έχει μέσα της παίζοντας σε ειρωνικά και παρακμιακά Βρετανικά έργα, όπως το “Modesty Blaise” του Joseph Losey 1966.
Στη δεκαετία του ’70 καθιερώνεται ως η μεγαλύτερη κωμική ηθοποιός όπως στο “Pizza Triangle” το 1970.

Κατά τη δεκαετία του ’80 αρχίζουν να χαμηλώνουν τα φώτα για τη Μόνικα Βίτι αποδεχόμενη λίγες μόνο προτάσεις για ταινίες.
Σήμερα η απρόσιτη σφίγγα πάσχει από Αλτσχάιμερ σαν οι σιωπές της και τα απόμακρα βήματα της στην οθόνη, να είχαν υπάρξει προφητικές.

Από theredlist.com

Αυτή ήταν η Κούβα…

Είμαι η Κούβα

soyCuba
Είμαι η Κούβα  – 1964

Τίτλος: Είμαι η Κούβα
Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Καλατόζοφ (Mijail Kalatozov) (1903 – 1973)
Είδος: Δράμα ντοκυμαντέρ
Πρωταγωνιστούν: Luz María Collazo, Sergio Corrieri, Salvador Wood, Jose Galardo, Raul Garcia
Σενάριο: Yevgeny Yevtushenko
Έτος: 1964
Διάρκεια: 141
Γλώσσα: Ισπανικά
Τοποθεσία γυρισμάτων: Κούβα
Εταιρεία παραγωγής: Mosfilm, ISAIC (Instituto Cubano del Arte e Industrias Cinematograficos)
Τιμητικές διακρίσεις: Βραβείο Ανεξάρτητων δημιουργών  (Independent Spirit Award) υποψηφιότητα στον Mikhail Kalatozof (1996), Εθνική ένωση κριτικών ΗΠΑ βραβείο αρχειακού υλικού 1996, Ένωση κινηματογραφιστών (Society of camera operators) βραβείο ιστορικής κινηματογράφησης (historical shot) στον Alexander Calzatti 2007

Η ταινία περιγράφει τη ζωή στο νησί ακριβώς λίγο πριν την επαναστατική  περίοδο. ΟΙ εικόνες εναλλάσσονται – από τα πολυτελή νυχτερινά κέντρα της Αβάνας, στις καλύβες των φτωχών αγροτών. Από τα ακριβά ξενοδοχεία γεμάτα ξένους τουρίστες στις πισίνες και τα μπαρ, όπου διαχέεται το δυνατό άρωμα της εκμετάλλευσης των φτωχών κοριτσιών από τους πλούσιους Αμερικανούς θαμώνες. Παραέξω, στις φυτείες του ζαχαροκάλαμου κάτω απ’ τον εκτυφλωτικό ήλιο, αγρότες σκυμμένοι με το δρεπάνι να τεμαχίζουν τους σκληρούς φλοιούς των καλαμιών. Μετά η επιστροφή στις αχυρένιες καλύβες.

Όμως αυτό δεν επρόκειτο να διαρκέσει για πολύ: oi φοιτητές εξεγείρονται, μια νέα εποχή επρόκειτο να ακολουθήσει : ένα πρόσταγμα θαρρείς της ιστορίας σαν μια ξαφνική μπόρα που διαδέχεται την ατέλειωτη καλοκαιρινή ραστώνη – ίδια με τις ξαφνικές βροχές που ξεσπάνε στο νησί. Επικεφαλής ο Φιντέλ Κάστρο που πολέμησε στο πλάι όλων όσων πήραν το όπλα. Αυτή είναι η ταινία κι αυτή ήταν η Κούβα: ένας τυφώνας που ήρθε και σάρωσε τα πάντα.

Βέβαια η σκοπιά του Καλατόζοφ είναι από τη μαρξιστική οπτική – υπερτονίζοντας τη μια όψη, αποσιωπώντας τις αντιφάσεις. Ωστόσο η ταινία δεν κρίνεται από αυτό αλλά σαν ένα άρτιο δημιούργημα στις πιο καλές στιγμές του λεγόμενου σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Ο ρεαλισμός μαζί με το λυρισμό ανεβάζουν τη νοηματική της σε ένα υψηλό κρεσέντο.

Η φωτογραφία επίσης είναι αποσπασματική – διαφοροποιείται από το κυρίως θέμα εστιάζοντας στις αντιθέσεις που έρχονται και το συμπληρώνουν. Το φως με τη σκιά παίζουν διαρκώς – ένα περίεργο κρυφτό ενός ζοφερού παρόντος – ακριβώς λόγω των αντιθέσεων – ένα ασπρόμαυρο ταμπλό που νωχελικά υπερίπταται επάνω από ένα  κενό τοπίο. Κι αυτό δεν είναι άλλο από το άγραφο μέλλον που κάποιοι γεννημένοι επαναστάτες παίρνουν στα χέρια τους.

Μετά τη μεγάλη επιτυχία της ταινίας ¨Όταν περνούν οι γερανοί¨ (1957) ο Μιχαήλ Καλατόζοφ καταπιάνεται πάλι με τον πόλεμο – αυτή τη φορά με τον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα του Κουβανικού λαού με επικεφαλής τον Φιντέλ Κάστρο, για την απαλλαγή από τα ιμπεριαλιστικά δεσμά.


Soy Cuba (1964) on IMDb

Κύριος μοχλός για την αποφασιστική μάχη για την επιτυχία του αγώνα ήταν η πεποίθηση των ξεσηκωμένων πως η Κούβα θα μπορούσε να τα καταφέρει – καθ’ όσον παρήγαγε την πρώτη ύλη για τη ζάχαρη μέσα στις απέραντες φυτείες του ζαχαροκάλαμου, καθώς επίσης και τον άριστης ποιότητας καπνό για τα περίφημα πούρα Αβάνας. Αποφασιστική συμβολή υπήρξε φυσικά η υποστήριξη της Ρωσίας – όλα τα χρόνια του εμπάργκο.

Η ταινία, άγνωστο γιατί βγήκε στη διανομή προς το εξωτερικό το 1996 – 32 χρόνια αφ’ ότου γυρίστηκε.