Αρχείο κατηγορίας Ταινίες

Κριτικές Ταινιών

Νιότη, μια ταινία για το παρελθόν

Youth: ένας διάλογος γι’ αυτό που χάνεται…

caine_keitelcapture
Michael Caine, Harvey Keitel – Youth (Νιότη) 2015

«Τα βλέπεις αυτά τα βουνά; »
«Οι Άλπεις είναι φυσικά!»
«και αυτή την κορυφογραμμή απέναντι, πόσο καλά τη διακρίνεις
;» ρωτάει ο Harvey Keitel τον Michael Caine στο έργο Νιότη (Youth) του Paolo Sorrentino.
«Αλήθεια, πότε ήταν που τη βλέπαμε τόσο κοντά
«Όσο περνούν τα χρόνια όλα τα περασμένα απομακρύνονται – μιας και το παρελθόν φεύγει πίσω, μοιάζει όλο και πιο μακρινό…»

Υπόθεση: ένας διάσημος αλλά όχι πλέον εν ενεργεία, διευθυντής ορχήστρας (Michael Caine) μαζί με τον φίλο του σκηνοθέτη ταινιών  (Harvey Keitel) βρίσκονται στις Ελβετικές Άλπεις για διακοπές σε ένα χειμερινό κέντρο αποτοξίνωσης και ανανέωσης.
Στην πορεία των διακοπών τους, θυμούνται περιστατικά της ζωής τους προσπαθώντας να τα συνδέσουν με την τωρινή τους ζωή.

Έτσι το έργο είναι μια προσπάθεια να πιαστεί το παρελθόν, όπως η κορυφογραμμή που κοιτάζουν στο ταξίδι τους σ’ αυτό το θέρετρο στις Άλπεις, που μοιάζει πλέον απόμακρη, απροσπέλαστη δυστυχώς, εντελώς.

Ό,τι  απομακρύνεται και όσο απομακρύνεται, υπόκειται στο νόμο της φθοράς και της αλλοίωσης. Ο χρόνος δεν ξεχωρίζει κανέναν ούτε άσημους ούτε διάσημους, ούτε πλούσιους, ούτε φτωχούς. Τα αποτυπώματα του καθώς αυτός κυλά, δεν μπορούν να σβηστούν  -και στους ανθρώπους, και στα περιστατικά της ζωής τους- φυσικά αλλοιωμένα κι αυτά, μοιάζει να λέει ο χαρισματικός Ιταλός σκηνοθέτης.

Ο Ντι Κάπριο στη Σιβηρία

Ο Ντι Κάπριο στη Σιβηρία

Ο πρωταγωνιστής της Επιστροφής έχει κερδίσει τις καρδιές των Ρώσων της Ανατολής με τις περιβαλλοντικές ευαισθησίες του. Όπως δήλωσε κατά την απονομή του βραβείου Χρυσές Σφαίρες κρατώντας τη Χρυσή Σφαίρα: «Είναι καιρός να σώσουμε τα εδάφη των αυτόχθονων κατοίκων από τα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών».

diCaprioCapture
Leonardo Di Caprio – Η Επιστροφή

Από τη μια η περιβαλλοντική ευαισθησία με αιχμή την κλιματική αλλαγή και από την άλλη η ρωσική καταγωγή της γιαγιάς του, αλλά και η πρόσκληση του κυβερνήτη της περιοχής για ένα Σιβηριανό Όσκαρ πριν από το κανονικό, καθιστούν πιθανή την παρουσία του στην αχανή Ανατολική Σιβηρία και συγκεκριμένα στη Δημοκρατία των Σαχά ή Γιακουτία. Η παρουσία ενός και μόνου πασίγνωστου ανά τον κόσμο ηθοποιού μπορεί να είναι η καλύτερη προβολή για την μακρινή περιοχή της ρωσικής Άπω Ανατολής. Επίσης ο κυβερνήτης της Δημοκρατίας των Σαχά στην Ανατολική Σιβηρία, Γεγκόρ Μπορίσωφ απηύθυνε πρόσφατα επίσημη πρόσκληση στον δημοφιλή Αμερικανό ηθοποιό να επισκεφθεί τη Γιακουτία όποτε το επιθυμεί.

TheRevenantCapture
Πλάνο από την ταινία Επιστροφή

Η Γιακουτία είναι η μεγαλύτερη σε έκταση περιοχή της Ρωσίας και μία από τις πιο αραιοκατοικημένες στον κόσμο, αν σκεφθεί κάποιος ότι παρότι είναι μεγαλύτερη σε έκταση από την Αργεντινή και σχεδόν ίση με την Ινδία, ο συνολικός πληθυσμός της υπολογίζεται στους λιγότερο από ένα εκατομμύριο κατοίκους (950.000) με πυκνότητα πληθυσμού 0,3 κατοίκους ανά τετραγωνικό χλμ. Δεδομένης της γεωγραφικής της θέσης το 40% της συνολικής της έκτασης βρίσκεται εντός του Αρκτικού Κύκλου, η Γιακουτία βιώνει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής αφού το αυξανόμενο λιώσιμο των πάγων απειλεί το οικοσύστημα της περιοχής.

Ο κυβερνήτης Μπορίσοφ δεν επέλεξε τυχαία να προσκαλέσει τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο που πέρα από του να είναι δημοφιλής έχει και περιβαντολλογικές ευαισθησίες κάτι που το έχει αποδείξει έμπρακτα αφου κατά καιρούς έχει στηρίξει και οικονομικά δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Και βέβαια όλοι τον θυμούνται στη πρώτη γραμμή της μεγαλειώδους πορείας ενάντια στην κλιματική αλλαγή που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2014 στη Νέα Υόρκη. Οι κάτοικοι της Γιακουτίας βλέπουν τον 41χρονο ηθοποιό ο οποίος έχει πρωταγωνιστήσει σε κάποιες από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες παγκοσμίως, ως τη δική τους φωνή. Όταν μάλιστα διαδόθηκε ότι η γιαγιά του από την πλευρά της μητέρας του είναι από τη Ρωσία, οι δεσμοί έγιναν ισχυρότεροι. Ο ίδιος σε συνέντευξη του το 2012 είχε πει «η γιαγιά μου ήταν Ρωσίδα και για μένα αυτό σημαίνει την ενσάρκωση της εσωτερικής δύναμης και ακεραιότητας».

Μέχρι και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε εντυπωσιασθεί με τον περιβαλλοντικό ζήλο του. Ο Αμερικανός ηθοποιός πέρασε μεγάλη περιπέτεια για να κατορθώσει να παρευρεθεί στην παγκόσμια σύνοδο για την προστασία των απειλούμενων με εξαφάνιση τίγρεων, που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2010 στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. Εξ αιτίας μιας βλάβης του αεροπλάνου του επέστρεψε εκτάκτως στη Νέα Υόρκη και νοίκιασε εκεί ιδιωτικό αεροπλάνο για να τον μεταφέρει για να μη χάσει τη σύνοδο. Όπως είπε ο Πούτιν, «στη Ρωσία θεωρούμε αληθινό άνδρα κάποιον που έκανε αυτό που έκανε ο Ντι Κάπριο». Πέρα από τη φυσική παρουσία του στη σύνοδο, ο Ντι Κάπριο έδωσε 1 εκατ. δολάρια για τη διάσωση των τίγρεων.


Η επιστροφή (2015) on IMDb

Η καθηλωτική ερμηνεια του στην ταινία «Επιστροφή» (The Revenant) σε σκηνοθεσία Alejandro Gonzalez Inarritu, του χάρισε το Όσκαρ στην απονομή του 2016. Ωστόσο θαυμαστές του από τη Γιακουτία του είχαν ήδη απονείμει το σιβηρικό Όσκαρ για την ταινία, το οποίο είναι από χρυσό και ασήμι. Περίπου 150 γυναίκες δώρισαν τα χρυσαφικά τους για να κατασκευαστεί το Όσκαρ αυτό! Την κατασκευή ανέλαβη η ρωσική εταιρεία κοσμημάτων Kierge ενώ το αγαλματίδιο παρέδωσε στον Ντι Κάπριο ο Ρώσος μεγιστάνας των ακινήτων και στενός φίλος του ηθοποιού, Βλαντισλάβ Ντορονίν.

Όπως εξήγησαν κάποιοι «είδαν τον εαυτό τους» στην ταινία «Επιστροφή», μια που πραγματεύεται τη σχέση και την αρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με το περιβάλλον, στάση ζωής και κομμάτι της καθημερινότητας τους. Και βέβαια τους συγκίνησε ο λόγος του Ντι Κάπριο, όταν παρέλαβε τη Χρυσή Σφαίρα πριν από την απονομή των Όσκαρ, για την ερμηνεία του και αφιέρωσε το βραβείο του στους «αυτόχθονες λαούς». Όπως δήλωσε, «είναι καιρός ν’ ακούσουμε τη φωνή τους και να προστατεύσουμε τη γη τους από τα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών που θέλουν να την εκμεταλευθούν».

Πηγή εφημερίδα Αγορά, Μάιος 2015

Η Νύχτα

La Notte, 1961

laNotteCaptureΣτο ίδιο ερωτικό μοτίβο – αυτό της σταδιακής αποξένωσης των δύο συντρόφων η ταινία είναι η β΄της τριλογίας του Michelangelo Antonioni – αποκαλούμενης της Αποξένωσης. Πρωταγωνιστούν οι Jeanne Moreau, Monica Vitti και ο Marcello Mastroianni. Πρόκειται για την ιστορία ενός ζευγαριού που διαπράττει απιστίες και η επακόλουθη ερωτική απογοήτευση.

Θέμα: Η συζυγική απιστία

Επ’ ευκαιρία της επίσκεψης τους σ’ ένα φίλο τους γιατρό σε νοσοκομείο του Μιλάνου, ο Τζιοβάνι Παντάνο συγγραφεύς, καλείται σε ένα πάρτι για την παρουσίαση του νέου του βιβλίου ενώ η γυναίκα του Λύντια επισκέπτεται τα μέρη όπου είχε ζήσει παλιότερα. Αργότερα πηγαίνουν σε μια δεξίωση που δίνει ο μεγιστάνας Γκεραρντίνι στην έπαυλη του όπου αυτός φλερτάρει με την κόρη του Βαλεντίνα ενώ του προτείνεται να εργασθεί ως υπεύθυνος επικοινωνίας αλλά και να γράψει ένα βιβλίο με θέμα την επιτυχημένη διαδρομή της εταιρείας του. Την ίδια βραδιά η Λύντια φλερτάρει με τον πλέυ-μπόι Ρομπέρτο.

Η ταινία εκτυλίσσεται μέσα σε μια μέρα (νύχτα ακριβέστερα) – διάστημα αρκετό να αναπτύξει ο το μοτίβο του ανέφικτου της ευτυχίας ανάμεσα σε ένα ζευγάρι. Παρ’ όλη την αγάπη που έχουν μεταξύ τους αυτή δεν στέκεται εμπόδιο για τη σύναψη άλλων σχέσεων. Σε μια σκηνή η Jeanne Moreau εξομολογείται στον σύζυγο της M. Mastroianni: «Εσύ είσαι η αιτία που ζω και αναπνέω. Χωρίς εσένα δεν υπάρχει τίποτα, όλα γκρεμίζονται«.

IMDb

Η ταινία απέσπασε πολλούς εγκωμιαστικές κριτικές  με αποκορύφωμα τη Χρυσή Άρκτο – ανώτατο βραβείο, στο φεστιβάλ Βερολίνου (1961), βραβείο David Donatello Ιταλίας, προς καλύτερο σκηνοθέτη (1961), Ένωση Ιταλών Κριτικών Κινηματογράφου βραβείο Silver Ribbon στους M. Antonioni (σκηνοθεσία), Gianni di Venanzo (μαυρόασπρη φωτογραφία), υποστηρικτικός ρόλος M. Vitti (1961).

Η Τριλογια της Αποξενωσης

H Περιπέτεια L’ Avventura «Αυτό το έργο για μένα ήταν η μεγαλύτερη εμπειρία που είχα ποτέ παρακολουθώντας ταινίες» – Martin Scorsese

Ο Michelangelo Antonioni (1912 – 2007) με τα έργα Η Περιπέτεια (L’ Avventura), Η Νύχτα (La Notte), η Έκλειψη (L’ Eclisse), δημιουργεί την τριλογία του που θα μπορούσε να ονομασθεί Η Τριλογία της Αποξένωσης. Αρχή γίνεται με την ταινία Η Περιπέτεια 1960, ακολουθεί Η Νύχτα 1961 και τέλος, Η Έκλειψη 1962 – χωρίς να σημαίνει πως και όλες οι επόμενες ταινίες του με την Κόκκινη Έρημο (Deserto Rosso) επικεφαλής, δεν κινούνται με την ίδια θεματική διάθεση.

1. Η Περιπέτεια (L’ Avventura)

L'AvventuraCapture
Η Περιπέτεια – Monica Vitti Gabriele Ferzetti 1960

Υπόθεση: Σε ένα απομονωμένο ερημικό νησί της Μεσογείου αγνοείται η Άννα (Lea Massari) την οποία αναζητούν ο φίλος της Σάντρο (Gabriele Ferzetti) και η φίλη της Κλαούντια (Monica Vitti), χωρίς αποτέλεσμα όμως καθώς γυρνούν άπραγοι απ’ το νησί, πίσω στο κότερο των πλουσίων φίλων τους χωρίς εκείνη.

Στο διάστημα αυτό δημιουργείται ένας έντονος ερωτικός δεσμός μεταξύ τους που αγνοεί τον δεσμό εκείνου με την εξαφανισμένη Άννα και τη φιλία της Κλαούντια μαζί της.

Ανάλυση: Δεν πρόκειται για μια ιστορία μυστηρίου όπως θα περίμενε κανείς ούτε για μια ακόμη ιστορία ερωτικού τριγώνου. Πρόκειται για μια μελέτη του σκηνοθέτη πάνω στην αποξένωση σ’ έναν bourgeois περίγυρο που βρίσκεται σε αντίθεση με το Σικελικό τοπίο του Νότου όπου κορυφώνεται η πλοκή με την ανατροπή της εξαφάνισης της Άννας.

Με μέσα πρωτοποριακά για την εποχή – που ο ίδιος ο σκηνοθέτης καθιέρωσε όπως: τα αργά πλάνα, η μαυρόασπρη με φωτοσκιάσεις φωτογραφία, το άδειο τοπίο, οι άδειοι δρόμοι, το ερημικό νησί – όλα αυτά υποβάλλουν το θεατή να νοιώσει το συναίσθημα της αποξένωσης που οδηγεί στην απομόνωση του ατόμου – όσο κι αν αυτό έχει ισχυρούς οιουδήποτε τύπου δεσμούς. Στη ταινία ούτε ο δεσμός με την εξαφανισθείσα Άννα, ούτε η ανεμελιά των διακοπών πάνω σ’ ένα πολυτελές γιοτ μπορούν να γλυτώσουν τους ήρωες από την πλήξη και την αποξένωση τελικά.


L'Avventura (1960) on IMDb

Η ποίηση είναι παρούσα στις εικόνες. Χέρια που ψηλαφίζουν τα αντικείμενα, το γυαλισμένο σαν με λάκα ξύλο ενός κορμού, τη λεία επιφάνεια του βράχου – λεπτομέρειες που πάνω τους στέκεται ο κινηματογραφικός φακός εστιάζοντας ώρα στην παρουσία τους.

Το τέλος φθάνει σαν να πρόκειται για τυφλούς που ψάχνουν να βρουν το δρόμο τους, καθώς η ηρωίδα της ταινίας βαδίζει μέσα στο σιωπηλό, αφιλόξενο τοπίο της σικελικής πόλης, χωρίς αίσθηση – αδιάφορη γι’ αυτούς που την κοιτάζουν, τον κρότο των βημάτων της ακούγοντας μόνο: η Περιπέτεια έχει τελείωσε πια.

2. Η Νύχτα (La Notte)

Το έργο ακολουθεί τα πρότυπα του νεο-ρεαλισμού τολμώντας να απογυμνώσει τις συζυγικές σχέσεις από τον κυριώτερο μανδύα αυτόν της ερωτικής πίστης. Πρόκειται για μια ιδιότυπη σχέση δύο ανθρώπων που ενώ αγαπιούνται πιάνουν τους εαυτούς τους να μη μπορούν να αντισταθούν στην απιστία. Αυτοί οι λόγοι ερευνώνται στην ταινία που απέσπασε τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1961. Μαζί με τους πρωταγωνιστές M. Mastroianni, Jeanne Moreau, εμφανίζεται και η μούσα του Antonioni, Monica Vitti, στο ρόλο του τρίτου προσώπου στο ιψενικό αυτό τρίγωνο. περισσότερα

Μονικα η μουσα

Monica Vitti (1931)

MonicaCapture
Monica Vitti – Modesty Blaise 1966

Η Ιταλίδα ηθοποιός αν και τέλειωσε θεατρικές σπουδές, εμφανίστηκε στον κινηματογράφο – αρχικά στο έργο «Ridere, Ridere, Ridere» του Ettore Scola το 1954. Από το 1957 έπαιξε σε έργα ανεβασμένα στη σκηνή από τον Michelangelo Antonioni, ο οποίος της έδωσε τον πρώτο ρόλο στο βραβευμένο κατόπιν έργο «Η Περιπέτεια» το 1960 με το οποίο ξεκίνησε η αποτύπωση της ως μια ταραγμένη, κομψή, απόμακρης ομορφιάς Persona, αναδεικνύοντας τη σε μια διεθνή ηθοποιό.

Χρίζεται με επιτυχία ως μούσα του Αντονιόνι με τα έργα που ακολουθούν όπως η «Έκλειψη» 1962, «Κόκκινη Έρημος» 1964, όπου εκείνος κινηματογραφεί τη γυναίκα με την οποία συνδέεται ερωτικά στην προσωπική του ζωή. Γι’ αυτήν, επινοεί την εικόνα της ωραίας διανοούμενης γυναίκας, λίγο νευρωτικής αστής, που πάντα αισθάνεται έξω από το περιβάλλον πλήττοντας σ’ αυτό και κρύβοντας τις μυστικές της πλευρές. Τα μάτια της δεν εστιάζουν σε κάποιο αντικείμενο – σαν να είναι απορροφημένη πάντα από κάποιο κρυμμένο ενδότερα, μυστικό.

Όταν η σχέση τους τελειώνει, εκείνη αρχίζει να παίζει σε κωμικούς ρόλους, φανερώνοντας την κωμική αίσθηση που έχει μέσα της παίζοντας σε ειρωνικά και παρακμιακά Βρετανικά έργα, όπως το «Modesty Blaise» του Joseph Losey 1966.
Στη δεκαετία του ’70 καθιερώνεται ως η μεγαλύτερη κωμική ηθοποιός όπως στο «Pizza Triangle» το 1970.

Κατά τη δεκαετία του ’80 αρχίζουν να χαμηλώνουν τα φώτα για τη Μόνικα Βίτι αποδεχόμενη λίγες μόνο προτάσεις για ταινίες.
Σήμερα η απρόσιτη σφίγγα πάσχει από Αλτσχάιμερ σαν οι σιωπές της και τα απόμακρα βήματα της στην οθόνη, να είχαν υπάρξει προφητικές.

Από theredlist.com

Αυτή ήταν η Κούβα…

Είμαι η Κούβα

soyCuba
Είμαι η Κούβα  – 1964

Τίτλος: Είμαι η Κούβα
Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Καλατόζοφ (Mijail Kalatozov) (1903 – 1973)
Είδος: Δράμα ντοκυμαντέρ
Πρωταγωνιστούν: Luz María Collazo, Sergio Corrieri, Salvador Wood, Jose Galardo, Raul Garcia
Σενάριο: Yevgeny Yevtushenko
Έτος: 1964
Διάρκεια: 141
Γλώσσα: Ισπανικά
Τοποθεσία γυρισμάτων: Κούβα
Εταιρεία παραγωγής: Mosfilm, ISAIC (Instituto Cubano del Arte e Industrias Cinematograficos)
Τιμητικές διακρίσεις: Βραβείο Ανεξάρτητων δημιουργών  (Independent Spirit Award) υποψηφιότητα στον Mikhail Kalatozof (1996), Εθνική ένωση κριτικών ΗΠΑ βραβείο αρχειακού υλικού 1996, Ένωση κινηματογραφιστών (Society of camera operators) βραβείο ιστορικής κινηματογράφησης (historical shot) στον Alexander Calzatti 2007

Η ταινία περιγράφει τη ζωή στο νησί ακριβώς λίγο πριν την επαναστατική  περίοδο. ΟΙ εικόνες εναλλάσσονται – από τα πολυτελή νυχτερινά κέντρα της Αβάνας, στις καλύβες των φτωχών αγροτών. Από τα ακριβά ξενοδοχεία γεμάτα ξένους τουρίστες στις πισίνες και τα μπαρ, όπου διαχέεται το δυνατό άρωμα της εκμετάλλευσης των φτωχών κοριτσιών από τους πλούσιους Αμερικανούς θαμώνες. Παραέξω, στις φυτείες του ζαχαροκάλαμου κάτω απ’ τον εκτυφλωτικό ήλιο, αγρότες σκυμμένοι με το δρεπάνι να τεμαχίζουν τους σκληρούς φλοιούς των καλαμιών. Μετά η επιστροφή στις αχυρένιες καλύβες.

Όμως αυτό δεν επρόκειτο να διαρκέσει για πολύ: oi φοιτητές εξεγείρονται, μια νέα εποχή επρόκειτο να ακολουθήσει : ένα πρόσταγμα θαρρείς της ιστορίας σαν μια ξαφνική μπόρα που διαδέχεται την ατέλειωτη καλοκαιρινή ραστώνη – ίδια με τις ξαφνικές βροχές που ξεσπάνε στο νησί. Επικεφαλής ο Φιντέλ Κάστρο που πολέμησε στο πλάι όλων όσων πήραν το όπλα. Αυτή είναι η ταινία κι αυτή ήταν η Κούβα: ένας τυφώνας που ήρθε και σάρωσε τα πάντα.

Βέβαια η σκοπιά του Καλατόζοφ είναι από τη μαρξιστική οπτική – υπερτονίζοντας τη μια όψη, αποσιωπώντας τις αντιφάσεις. Ωστόσο η ταινία δεν κρίνεται από αυτό αλλά σαν ένα άρτιο δημιούργημα στις πιο καλές στιγμές του λεγόμενου σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Ο ρεαλισμός μαζί με το λυρισμό ανεβάζουν τη νοηματική της σε ένα υψηλό κρεσέντο.

Η φωτογραφία επίσης είναι αποσπασματική – διαφοροποιείται από το κυρίως θέμα εστιάζοντας στις αντιθέσεις που έρχονται και το συμπληρώνουν. Το φως με τη σκιά παίζουν διαρκώς – ένα περίεργο κρυφτό ενός ζοφερού παρόντος – ακριβώς λόγω των αντιθέσεων – ένα ασπρόμαυρο ταμπλό που νωχελικά υπερίπταται επάνω από ένα  κενό τοπίο. Κι αυτό δεν είναι άλλο από το άγραφο μέλλον που κάποιοι γεννημένοι επαναστάτες παίρνουν στα χέρια τους.

Μετά τη μεγάλη επιτυχία της ταινίας ¨Όταν περνούν οι γερανοί¨ (1957) ο Μιχαήλ Καλατόζοφ καταπιάνεται πάλι με τον πόλεμο – αυτή τη φορά με τον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα του Κουβανικού λαού με επικεφαλής τον Φιντέλ Κάστρο, για την απαλλαγή από τα ιμπεριαλιστικά δεσμά.


Soy Cuba (1964) on IMDb

Κύριος μοχλός για την αποφασιστική μάχη για την επιτυχία του αγώνα ήταν η πεποίθηση των ξεσηκωμένων πως η Κούβα θα μπορούσε να τα καταφέρει – καθ’ όσον παρήγαγε την πρώτη ύλη για τη ζάχαρη μέσα στις απέραντες φυτείες του ζαχαροκάλαμου, καθώς επίσης και τον άριστης ποιότητας καπνό για τα περίφημα πούρα Αβάνας. Αποφασιστική συμβολή υπήρξε φυσικά η υποστήριξη της Ρωσίας – όλα τα χρόνια του εμπάργκο.

Η ταινία, άγνωστο γιατί βγήκε στη διανομή προς το εξωτερικό το 1996 – 32 χρόνια αφ’ ότου γυρίστηκε.

Εγκλημα και Τιμωρια

Έγκλημα και Τιμωρία

Eγκλημα και Τιμωρια – Σκηνοθεσια Lev Kulidzhanov

Έγκλημα και Τιμωρία
Έγκλημα και Τιμωρία

crimeEtChatiment
Έγκλημα και Τιμωρία

crime_Amazon
Crime and Punishment – Amazon DVD

Τίτλος: «Prestuplenie i nakazanie»  (1970)
Είδος: Δράμα (Μεταφορά του μυθιστορήματος του Fyodor Mikhailovich Dostoevsky) (1821-1881)
Σκηνοθεσία: Lev Kulidzhanov (1924-2002)
Σενάριο: Nikolai Figurovsky, Lev Kulidzanov
Πρωταγωνιστούν: Georgi Taratorkin, Innokentiy Smoktunovskiy, Tatyana Bedova
Διάρκεια: 221
Χώρα: Σοβιετική Ένωση

Πρόκειται για την καλύτερη μεταφορά στην οθόνη του μυθιστορήματος του Φιοντόρ Ντοστογιέβσκι. Έργο της 2ης περιόδου του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, με τη στροφή στα ανθρώπινα συναισθήματα παρά στην ιστορία και τον πόλεμο (βλ. Θωρηκτό Ποτέμκιν, Ιβάν ο Τρομερός, Αλέξανδρος Νίεβσκι, Όταν περνούν οι γερανοί).
Το ύφος είναι πάντα αυστηρό, τα νοήματα ξεκάθαρα, η αφήγηση λιτή και εντυπωσιακή, εκτυλίσσεται με τη γεωμετρική ακρίβεια ενός αραβουργήματος.

Σύνοψη – Κύριοι Χαρακτήρες του έργου
Ρωσία Αγία Πετρούπολη 19ος Αιώνας
Κλεισμένος στη φτωχική του σοφίτα ο άλλοτε φοιτητής της Νομικής Ρασκόλνικοφ (Georgi Taratorkin) τυραννιέται από τη φτώχεια. Για να ζήσει έχει βάλει ενέχυρο έναντι πενιχρού τιμήματος ό,τι τιμαλφές είχε στην κατοχή του από την οικογένεια του.

Τυλιγμένος στο μαύρο του τριμμένο παλτό, ο Rodya Raskolnikov επισκέπτεται την τελευταία φορά τη τοκογλύφο Alyona Ivanovna για να της αφήσει το ρολόι του. Μέρες περνούν κλεισμένος στο δωμάτιο του με το αδύναμο φως να μπαίνει από τον μικρό φεγγίτη. Όταν βρίσκεται μέσα και δεν κοιμάται πότε δέχεται τη σπιτονοικοκυρά του, πότε το φίλο του Razumikhin.

Τη μονοτονία διακόπτει η άφιξη της μητέρας του και της αδελφής του Dunya, που καταφθάνουν στην Πετρούπολη ανακοινώνοντας του, πως η αδελφή του έφυγε από το σπίτι του πλούσιου Svidrigailov που ήταν γκουβερνάντα, κι έτσι θα ζουν εφ’ εξής κοντά του.

Αυτά τα νέα όμως δεν καταφέρνουν να απαλύνουν την απελπισία του. Εξωθημένος από την ανέχεια αποφασίζει να σκοτώσει την τοκογλύφο. Έτσι και γίνεται – όμως άναυδος και τρομαγμένος μάρτυρας του φόνου, η αδελφή της, που επιστρέφει ξαφνικά στο σπίτι και τον βλέπει έτοιμο να φύγει μετά το αποτρόπαιο έγκλημα του. Τη σκοτώνει κι εκείνη με το τσεκούρι – που μόλις πριν είχε καθαρίσει σ’ ένα βαρέλι με νερό στη σκοτεινή κουζίνα.

Η αστυνομία τον υποπτεύεται και ο δαιμόνιος αστυνόμος Porfiry Petrovitch (Innokentiy Smoktunovskiy) τον επισκέπτεται στη σκοτεινή σοφίτα του για να του πει να παραδοθεί γιατί ξέρουν πως αυτός είναι ο ένοχος. Εκείνος το αρνείται, αλλά σε λίγο καιρό, μετά από μέρες ατέλειωτης ενοχής και τύψεων – παρ’ όλο που ο ίδιος μόλις λίγο καιρό πριν που είχε κληθεί στο τμήμα, είχε εκμυστηρευθεί στον αστυνόμο Porfiry Petrovitch πως υπάρχουν πράξεις που δεν είναι κολάσιμες – πράξεις που απλώς αποδίδουν δικαιοσύνη, παραδίνεται στην αστυνομία έτοιμος να υποστεί τις συνέπειες που δεν είναι άλλες από το κάτεργο στη Σιβηρία.

ΥπόθεσηΛεπτομέρειες του έργου
Αρχής γενομένης από την ηθοποιία: Η ηθοποιία όλων είναι εξαιρετική προεξάρχουσας φυσικά του Georgi Taratorkin που υποδύεται τον φτωχό, τέως φοιτητή Ρασκόλνικοφ με απαράμιλλη τέχνη. Η ψιλόλιγνη μαύρη σιλουέτα του με το ημίψηλο καπέλο, να διασχίζει τους σκοτεινούς πλακόστρωτους δρόμους της Αγίας Πετρούπολης, να συζητά στις φτωχικές ταβέρνες με άλλους απελπισμένους όπως αυτός – τον Marmeladov έναν φτωχό πρώην αξιωματικό που απολύθηκε σαν μέθυσος από το στρατό, του οποίου η κόρη  Sonya Marmeladova βγάζει το ψωμί τους τώρα, εκδιδόμενη εν γνώσει του – για  όλη αυτή η απέραντη δυστυχία που τον τριγυρίζει, ποιος φταίει αναρωτιέται.

Ψάχνει να βρει μια δικαίωση και το πιο κοντινό πρόσωπο που θα μπορούσε να πληρώσει για όλη αυτή την αδικία, είναι η τοκογλύφος – τόσο υπολογίστρια και εκμεταλεύτρια καθώς φθάνει στο σημείο να κρατά τον τόκο από τα λεφτά που δίνει για το ενέχυρο προκαταβολικά. Αποφασίζει να τη σκοτώσει σαν ένας άγγελος τιμωρός.
Άλλωστε σαν φοιτητής της Νομικής είχε γράψει μια διατριβή υποστηρίζοντας πως ένας φόνος μπορεί να δικαιώσει το θύτη. Όπλο για το έγκλημα του, θα γίνει το τσεκούρι με το οποίο κόβουν τα στοιβαγμένα ξύλα στη πίσω αυλή του οικήματος όπου μένει. Μετά το φόνο την άλλη μέρα, ξυπνά με ρίγη και πυρετό – όλα τα συμπτώματα μιας ξαφνικής, φοβερής αρρώστιας.


Prestuplenie i nakazanie (1970) on IMDb

Στο δωμάτιο του κοιμάται με τα ρούχα ενώ ψήνεται από τον πυρετό. Ο φίλος του Dmitri Prokofych Razumikhin θα φωνάξει τον γιατρό Zossimov με τη βοήθεια του οποίου θα συνέλθει – αλλά αλίμονο για λίγο.

Πινακας Κυριων Χαρακτηρων στο Εγκλημα και Τιμωρια του Φιοντορ Ντοστογιεβσκι

Τον κυνηγούν οι τύψεις – ένας τυραννισμένος που βλέπει όλους γύρω του να τυραννιούνται με τα πιο σημαντικά του πρόσωπα – αυτά της αδελφής του Dunya και της αγαπημένης του Sonya Marmeladova να κυριεύουν τις σκέψεις του και να εντείνουν την απελπισία του. Μαζί μ’ αυτά και το αποτρόπαιο πρόσωπο της τοκογλύφου που σκότωσε – να γεμίζει με εφιάλτες τις νύχτες του.

Όμως όλα θα τελειώσουν με το πιο σκληρό τέλος: Η σύλληψη εκείνου και η εξορία, στην οποία φυσικά θα τον ακουλουθήσει και η αγαπημένη του Sonya όπως του το είχε υποσχεθεί: «Παραδώσου να γλυτώσεις από το βασανιστήριο σου και θα σ’ ακολουθήσω στο κάτεργο«.

Προβλήθηκε από την τηλεόραση της Βουλής τον Οκτώβριο του 2014. Το έργο είναι χωρισμένο σε τρία μέρη τα οποία προβλήθηκαν σε μία προβολή 3:20 ωρών. Τα αντίστοιχα DVDs είναι τρία τον αριθμόν. Τιμή πακέτου 38,95 λίρες στο Amazon

Θοδωρος Αγγελοπουλος – Το Λιβαδι που δακρυζει

Θόδωρος Αγγελόπουλος – Τριλογία «Το Λιβάδι που δακρύζει» 2004

Λιβάδι μετά από βροχή Image source AccuWeather
Λιβάδι μετά από βροχή – Image source AccuWeather
Τριλογια Α΄- το Λιβαδι που δακρυζει Θοδ. Αγγελοπουλος

theo_angelopoulos
O Θόδωρος Αγγελόπουλος κατά τα γυρίσματα

Το Λιβάδι που δακρύζει
Το Λιβάδι που δακρύζει – 2004

Το Λιβάδι που δακρύζει (The Weeping Meadow) Αυτό είναι το πρώτο έργο της Τριλογίας του Θεόδωρου Αγγελόπουλου. Ακολουθεί το «Τοπίο στην Ομίχλη» και το ημιτελές τελευταίο του έργο.

Η ιστορία ξεκινάει όταν το 1919 μια ομάδα Ελλήνων από την Οδησσό φθάνουν στη Θεσσαλονίκη για να μετεγκατασταθούν εκεί.


Τριλογία 1: Το Λιβάδι που δακρύζει (2004) on IMDb

Ανάμεσα τους βρίσκονται και δυο παιδιά ο Αλέξης και η Ελένη που είναι ορφανή και την φροντίζει η οικογένεια του Αλέξη. Οι πρόσφυγες φτιάχνουν ένα σπίτι κοντά στο ποτάμι όπου καθώς περνούν τα χρόνια, τα παιδιά μεγαλώντας μαζί ερωτεύονται όπως ήταν φυσικό, μεταξύ τους. Όμως δύσκολα χρόνια έρχονται – πόλεμος, δικτατορία, που θα παρεμβληθούν στην μέχρι τότε κοινή τους πορεία.

Την ταινία εμπνεύσθηκε ο Θόδωρος Αγγελόπουλος από τη μητέρα του που διένυσε όλο το μήκος του αιώνα, ζώντας όλα τα γεγονότα που μεσολάβησαν από την εποχή που οι ήρωες της ταινίας, ήρθαν σαν πρόσφυγες από την Οδησσό, μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες – καλύπτοντας μέσω των προσωπικών της αφηγήσεων την ιστορία των προσφύγων – συνάμα την Ιστορία της νεώτερης Ελλάδος.

Aki Kaurismaki – Η τριλογια Φινλανδια

Aki Kaurismaki «Φινλανδία» ή η Τριλογία των χαμένων, εξετάζει τη θέση της Φινλανδίας με φόντο την οικονομική κρίση

Aki Kaurismaki Τριλογια Φινλανδια

Μακριά πετούν τα σύννεφα - 1996
Μακριά πετούν τα σύννεφα – 1996

Ο Άνθρωπος σίχως Παρελθόν - 2002
Ο Άνθρωπος σίχως Παρελθόν – 2002

Φώτα στο Σούρουπο - 2006
Φώτα στο Σούρουπο – 2006

Η τριλογία «Φινλανδία» περιλαμβάνει τα έργα Μακριά πετούν τα Σύννεφα Drifting Clouds (1996), Ο Άνθρωπος δίχως παρελθόν The Man without Past, (2002), Φώτα στο Σούρουπο (Lights  in the Dusk) (2006). Κέντρο της δράσης έχει την πρωτεύουσ Ελσίνκι κατά το διάστημα δέκα χρόνων που κράτησε η κρίση που έπληξε τη Σκανδιναυική αυτή χώρα και επίκεντρο άνεργους – άτυχους στην αναζήτηση εργασίας, μιας νέας ταυτότητας.

Στη πρώτη ταινία «Μακριά πετούν τα Σύννεφα» Drifting Clouds 1996, ο οδηγός τραμ Lauri, χάνει την δουλειά του, στο επόμενο διάστημα το ίδιο παθαίνει και η γυναίκα του Ilona που εργάζεται σαν σερβιτόρα σε ένα ρεστοράν που κλείνει. Η οικονομική κρίση κτυπάει για τα καλά το ζευγάρι. Πολύ περήφανοι για να γραφτούν στο ταμείο ανεργίας για να εισπράτουν το επίδομα, ψάχνουν να βρουν καινούργια δουλειά. Ωστόσο στέκονται άτυχοι και αδέξιοι στην αναζήτηση της.

Στη δεύτερη ταινία «Ο Άνθρωπος δίχως Παρελθόν» Man without a Past (2002) ένας ξένος στο Ελσίνκι, πέφτει θύμα επίθεσης από μια ομάδα ξένων. Τον αφήνουν λιπόθυμο στο δρόμο και όταν συνέρχεται, διαπιστώνει πως έχει χάσει εντελώς τη μνήμη του. Περιφέρεται στους δρόμους χωρίς να γνωρίζει τίποτε για την ταυτότητα του. Σε  ένα αφιλόξενο, ξένο περιβάλλον θα μπορέσει να ανακτήσει έστω μια καινούργια ταυτότητα, μια άλλη θέση στην κοινωνία;

Με την τρίτη ταινία – σε απόσταση δέκα χρόνων από την πρώτη, τα «Φώτα στο Σούρουπο» Lights in the Dusk (2006), ολοκληρώνεται η Τριλογία,  Στο Ελσίνκι, ένας μοναχικός, μελαγχολικός νυχτοφύλακας ο Koistenin, ελπίζοντας πως κάποτε θα κάνει τη δική του δουλειά, εμπλέκεται εξ αιτίας αυτής του της φαντασίωσης με μια μοιραία ξανθιά, νομίζοντας πως έχουν μαζί σχέση αλλά εκείνη έχει έναν απατεώνα που σχεδιάζει να ληστέψει ένα χρυσοχοϊο. Η γνωριμία του με την κοπέλα του κοντινού του παγωτατζίδικου δεν τον κάνει να ξεκόψει από τα σχέδια τους να ληστέψουν το μαγαζί.
Drifting Clouds 1996 Full Movie

Aki Kaurismaki Η τριλογια του προλεταριατου

Aki Kaurismaki – Proletariat Trilogy – Κραυγή πόνου και απελπισίας από τις παρυφές της σύγχρονης κοινωνικής ευημερίας

Aki KaurismakiΤην τριλογία αποκαλούμενη «του προλεταριάτου» ο Aki Kaurismaki την ξεκινά με το «Σκιές στον Παράδεισο» – Shadows in Paradise (1986). Στη συνέχεια εντάσσει το «Άριελ» 1988, ολοκληρώνοντας τη με τη «Γυναίκα με τα Σπίρτα»  – The Match factory Girl 1990. Πρόκειται για μια θεματική της πλήξης, της ανίας, της μονοτονίας της ζωής των φτωχών, κατώτερων στρωμάτων της Φινλανδικής κοινωνίας με δόσεις υπονομευτικού χιούμορ και πικρής ειρωνίας, Πρόκειτα για μια σκληρή κατάδειξη του αδιεξόδου και της σκληρότητας, για μια άγνωστη εξιστόρηση της ζωής της εργατικής τάξης, μέσα στη σύγχρονο, ανεπτυγμένο, αστικό περίγυρο που ωστόσο πλήττεται από την κρίση.

Aki Kaurismaki Proletariat Trilogy

shadows_paradise
Σκιές στον Παράδεισο – 1986

Άριελ
Άριελ – 1988

Η γυναίκα με τα σπίρτα
Η γυναίκα με τα σπίρτα – 1990

Σκιές στον Παράδεισο 1986 (Shadows in Paradise) – O Nikander, ένας μοναχικός και απελπισμένος  – έχοντας πρόσφατα χάσει το φίλο του από μια καρδιακή προσβολή, σκουπιδιάρης, βρίσκει την αναπάντεχη διέξοδο από τα συντρίμμια των ονείρων που έκανε με τον φίλο του για το στήσιμο μιας δικής τους δουλειάς, στο πρόσωπο της Ilona που εργάζεται σ’ ένα γειτονικό σούπερ-μάρκετ σαν ταμίας.
Άριελ 1988 (Ariel) – Πρόκειται για ένα υπαρξιακό δράμα που κεντρικό ήρωα έχει έναν ανθρακωρύχο – τον Taisto που θέλει να ξεφύγει από τη ζωή μέσα στις στοές και το κάρβουνο από τη φτώχεια συνακόλουθα. Αυτός ο απελπισμένος αγώνας τον οδηγεί σ’ ένα μακρύ σκοτεινό τούνελ όπου μια κατηγορία εναντίον του για έγκλημα, τον οδηγεί στη φυλακή. Εκεί κάνει σχέδια φυγής από τη χώρα, ν’ αρχίσει μια καινούργια ζωή, έτσι δραπετεύει, με τη βοήθεια της σχέσης του με μια επιβλέπουσα του ορυχείου.
Η γυναίκα με τα σπίρτα 1990 (The Mach factory Girl) – Η Ίρις περνάει τα πρωϊνά της στο εργοστάσιο των σπίρτων, τα απογεύματα και τα βράδια, στο σπίτι των βλοσυρών γονιών της όπου ζει σαν μια παραμελημένη κόρη. Αυτή η συνεχής διαδοχή των ημερών μέσα στη στερημένη της ζωής, την γεμίζει απελπισία. Μια περιστασιακή – μιας νύχτας σχέση, με κάποιον που τη νόμιζε πόρνη, θα αποτελέσει και μια ελπίδα διεξόδου αλλά και εκδίκησης, από την ζοφερή της πραγματικότητα.
Η τελευταία αυτή ταινία κλείνει την «τριλογία του προλεταριάτου» σαν μια υπόκοφη κραυγή πόνου και απελπισίας, κραυγή ενός πληγωμένου – στη γωνία, πίσω από μια «τακτοποιημένη» κοινωνία.