Ένα βράδυ που ‘βρεχε

Νίκος Γούναρης 1915 – 1965

Ο Νίκος Γούναρης μεσουράνησε στη δεκαετία του ’50 – μια εποχή που άκμαζε το ελαφρό ελληνικό τραγούδι αλλά και το αρχοντο-ρεμπέτικο και το ρεμπέτικο που έβγαινε δειλά προς μεγαλύτερα ακροατήρια.

Γεννήθηκε στη Ζαγορά Πηλίου ως Νίκος Κουρνάζος και γρήγορα καθιερώθηκε λόγω της βελούδινης φωνής του και των ήχων της κιθάρας του. Εμφανίστηκε από το 1936 κι έγινε από το 1947 που περιόδευσε στο εξωτερικό, ο αγαπημένος τραγουδιστής των ομογενών των τριών ηπείρων (Αμερική, Αυστραλία, Αφρική) – και ως εκ τούτου, έλειπε συχνά από την Ελλάδα.

Τα τραγούδια του υπήρξαν ρομαντικά και νοσταλγικά – συχνά και χιουμοριστικά (Μια κότα στρουμπουλή). Εξ αιτίας των στίχων της επιτυχίας του “Ένα βράδυ που ‘βρεχε”, ο κόσμος όταν τον συναντούσε προσπαθούσε να τον παρηγορήσει για την “απώλεια” – έτσι αναγκάστηκε να ερμηνεύσει σύντομα, ένα άλλο τραγούδι: “Αυτός ο άλλος είν’ ευεργέτης μου μεγάλος” (1956) για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις από το λυπητερό πρώτο τραγούδι του. Κι αυτό βέβαια, έγινε μεγάλη επιτυχία. Εμφανίσεις του τόσο σε κοσμικά Αθηναϊκά κέντρα (chez Lapin) όσο και σε λαϊκά (Τζίμης ο Χοντρός), πάντα ήταν εγγύηση για την προσέλευση του κόσμου.

Πέθανε πρόωρα εξ αιτίας ενός παλιού τραύματος στο πόδι που του δημιούργησε θανατηφόρο πρόβλημα. Την ημέρα του θανάτου του έγινε λαϊκό προσκύνημα έξω από το κατάστημα του Λαμπρόπουλου στην Αιόλου, όπου ο ιθύνων Τάκης Λαμπρόπουλος διευθυντής της Κολούμπια δισκογραφικής, είχε τοποθετήσει το πορτρέτο του μπροστά από βαρύ πένθιμο παραπέτασμα.

Μεγάλοι του ρεμπέτικου όπως ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, Θόδωρος Δερβενιώτης κ.ά. εκτίμησαν την προσφορά  του και αναγνώρισαν το ταλέντο του. Ο μεγάλος Ισπανός κιθαρίστας Αντρές Σεγκόβια που τον άκουσε στη Νέα Υόρκη στα μέσα της 10ετίας του ’50, μίλησε με τα κολακευτικότερα λόγια για το παίξιμο του στην κιθάρα. Προτομή του βρίσκεται στον Παράδεισο Μαρουσιού Αττικής.

Νικος Γουναρης – Video Gallery
Νίκος Γούναρης Στίχοι Αλέκος Σακελλάριος “Ένα βράδυ που ‘βρεχε”
Νίκος Γούναρης Στίχοι Κώστας Κοφινιώτης “Αυτός ο άλλος”

Τριαντάφυλλο

rose
“Φίλος έδωσε σε φίλο τριαντάφυλλο με φύλλο
Τι χαρές και τι τραγούδια
για την κίνηση αυτή
σάμπως όλη η γη να μοσχομύρισε
τριαντάφυλλα κι αυτή.

Φίλε μου καλέ και παντοτινέ
είθε πάντα στο πλευρό μου
να ζυγώνεις με την πρόθεση αυτή
να μου φέρνεις ευωδιές από λουλούδια

σαν σε λεύκωμα με μνήμες
περασμένων πια καιρών
ζωντανεύουν πάλι λάμψεις
των αθώων εποχών
που με κάνουν να γελώ
τα δεινά μου να ξεχνώ.”

Λίγα λουλούδια αν θέλεις στείλε μου

Κι από το φιλί πάντα πιο πολύ
μας μιλούν γι’ αγάπη τα λουλούδια
αν σε αγαπώ μ’ άνθη θα στα πω
τα βουβά του έρωτα τραγούδια
Λίγα λουλούδια αν θέλεις στείλε μου
και πάλι φίλε μου απόψε
λουλούδια ο κήπος επλημμύρισε
έμπα και μύρισε και κόψε

Μα όμως πρόσεξε να μη πληγωθείς
κι από τ’ αγκάθια του να μη ματωθείς
Λίγα λουλούδια αν θέλεις στείλε μου
και πάλι φίλε μου απόψε.

Νίκος Γούναρης “Λίγα λουλούδια αν θέλεις στείλε μου” Foxtrot εποχής (1939)

Η Πόλις

Αγαλματίδιο Κούρος


Κ. Καβάφης Η Πόλις γ. 1894 δ. 1910

Είπες «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.
Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη απ’ αυτή.
Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή·
κ’ είν’ η καρδιά μου -σαν νεκρός- θαμένη.
Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει.
Όπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω
ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ,
που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα.

Καινούργιους τόπους δεν θα βρεις,
δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού -μη ελπίζεις-
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες.
Αλεξάνδρεια Αιγύπτου 1894 (γράφτηκε /31)

Cherif Pacha – Αλεξάνδρεια

Ανάλυση ποιήματος:
Ο Καβάφης υπήρξε κοσμοπολίτης, ευκατάστατος με θέση στην κοινωνία της Αλεξάνδρειας. Πως βίωσε αυτή την προοπτική του εγκλεισμού σε μια πόλη που θα ‘λεγε κανείς του ήταν εχθρική; Προφανώς αφορά την ενατένιση του εαυτού του σε μελλοντικό χρόνο. Είχε ήδη κάνει κάποιες επιλογές που στο βάθος τον δυσαρεστούσαν αφόρητα.

Κ. Π. Καβάφης

Η πόλη ήδη τον είχε συνεπάρει με τα μυστικά που έκρυβε μια πόλη της Ανατολής, είχε διαποτιστεί με το εξωτικό άρωμα των περιπλανήσεων στα στενά δρομάκια γύρω από τη λεωφόρο Cherif Pacha με τα παλιά κτίρια. Η ταύτιση με την πόλη αυτή και τις περιπλανήσεις του, τις γνωριμίες και τις συναναστροφές ήταν απόλυτη.

Ταύτιση που τελικά αφορά όλους τους ανθρώπους καθώς δένονται με τα σπίτια, τις πόλεις που μένουν, τους ανθρώπους που έτυχε να γνωρίσουν και να συναναστραφούν. Ο Καβάφης αν και 31 ετών διέβλεψε το μέλλον καθιστώντας ανέφικτη μια προσδοκία για μια ανταμοιβή, καλυτέρευση —δείχνοντας όπως ο μύθος του Σισύφου, τη βίωση μιας απέλπιδος τελικά πραγματικότητας.

Κωνσταντίνος Καβάφης (1863-1933) Η Πόλις 1910 Απαγγελία Δημήτρης Χορν

VIKING Sky

VIKING SKY

Σε πλήρη εξέλιξη βρισκόταν έως αργά το βράδυ του Σαββάτου η επιχείρηση απομάκρυνσης των 1.300 επιβατών του πολυτελούς κρουαζιερόπλοιου Viking Sky με ελικόπτερα.

Επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου περιέγραψαν τη στιγμή που οι μηχανές του πλοίου σταμάτησαν αλλά και την επιχείρηση εκκένωσής του.

«Τρώγαμε μεσημεριανό όταν το πλοίο άρχισε να τραντάζεται. Τα τζάμια στα παράθυρα έσπασαν και νερό εισήλθε στο εσωτερικό. Επικρατούσε χάος. Αλλά και το ταξίδι με το ελικόπτερο, θα ήθελα απλά να το ξεχάσω. Δεν ήταν καθόλου διασκεδαστικό» αφηγείται ο Αμερικανός Τζον Κάρι στο κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο NRK.

«Δεν έχω ξαναδεί τίποτα τόσο τρομαχτικό. Άρχισα να προσεύχομαι, προσευχήθηκαν για την ασφάλεια όλων όσοι ήμασταν στο πλοίο» περιέγραψε από την πλευρά της μία επιβάτισσα, που έχει ήδη φθάσει στη στεριά, η Τζάνετ Τζέικομπ.

«Το ταξίδι με το ελικόπτερο ήταν τρομακτικό. Οι άνεμοι, ήταν σαν ανεμοστρόβιλος» σημείωσε.

Ένα δεύτερο πλοίο, ένα φορτηγό πλοίο με εννεαμελές πλήρωμα, επίσης εκκενώθηκε σε κοντινή απόσταση, αφού υπέστη κι εκείνο μηχανική βλάβη, με αποτέλεσμα τα ελικόπτερα να σπεύσουν προς το σημείο κι επομένως να καθυστερήσει η επιχείρηση αερομεταφοράς από το κρουαζιερόπλοιο, εξήγησε το κέντρο επιχειρήσεων διάσωσης.

Στην περιοχή, το ύψος των κυμάτων φθάνει τα 6-8 μέτρα, σύμφωνα με το Μετεωρολογικό Ινστιτούτο της Νορβηγίας.

πηγή άρθρου real.gr

Θεράπων της τελειότητας

Θόδωρος Αγγελόπουλος (1935 – 2012)

Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται επτά χρόνια που έφυγε από τον κόσμο (20/1/2012) ο μεγάλος σκηνοθέτης μας Θόδωρος Αγγελόπουλος. Γύρισε τις ταινίες που έγιναν καλλιτεχνικά ορόσημα στη Βόρεια Ελλάδα ως επί το πλείστον και δη σε μέρη της Δυτικής Μακεδονίας – Φλώρινα και Πτολεμαΐδα. Η κινηματογραφική Λέσχη Πτολεμαΐδας στις 20 Ιανουαρίου διοργανώνει εκδηλώσεις για τη μνήμη του με επίκεντρο περιήγηση στα μέρη των γυρισμάτων (Φλώρινα, Ξυνό Νερό, Αμύνταιο) αφ’ ενός, αφ’ ετέρου προβολή ντοκιμαντέρ από τον Αλέξανδρο Λαμπρίδη – βοηθό σκηνοθέτη των ταινιών του του οποίου θα ακολουθήσει συζήτηση για το έργο του ενώ το τέλος των εκδηλώσεων θα στεφθεί  με μουσικό αφιέρωμα από το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος γεννηθείς τον Απρίλιο του 1935, εγκατέλειψε αρχικά τις σπουδές του στη Νομική για να μεταβεί στο Παρίσι όπου και φοίτησε στο πανεπιστήμιο των Παρισίων Σορβόννη Λογοτεχνία. Κατόπιν αν και ήθελε να συνεχίσει τις σπουδές του στην εκεί σχολή Κινηματογράφου, επέστρεψε στην Ελλάδα. Αρχικά εργάστηκε ως δημοσιογράφος στη στήλη της κινηματογραφικής κριτικής στην εφημερίδα Δημοκρατική Αλλαγή ως τη στιγμή που έκλεισε από τη Χούντα. Γυρίζει σε λίγο την πρώτη του ταινία (1970) την “Αναπαράσταση” χρονικό ενός εγκλήματος πάθους σε ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό. Η τριλογία του για την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα (1930 – 1970) με τις ταινίες Μέρες του ’36 (1972), Ο Θίασος (1975), Κυνηγοί (1977) έτυχε διεθνούς αναγνώρισης. Μετά το τέλος της δικτατορίας ο Αγγελόπουλος πήγε στην Ιταλία ως συνεργάτης στη RAI όπου κέρδισε και κάποια χρήματα αφήνοντας έκτοτε την αποκλειστική πολιτική θεματολογία στις ταινίες του ασχολούμενος με άλλα θέματα κυρίως υπαρξιακά στο υπόβαθρο των σχέσεων που παραπαίουν εξ αιτίας μιας έξωθεν πραγματικότητας και όπου ζητείται η επανένωση των δεσμών τους.

Θόδωρος Αγγελόπουλος – Τοπίο στην Ομίχλη 1988 Αργυρός Λέων Φεστιβάλ Βενετίας (καλύτερη ευρωπαϊκή ταινία)

Τα τοπία είναι μουντά και κρύα, τα δένδρα τυλιγμένα στην ομίχλη του χειμώνα στον έρημο κάμπο οι άνθρωποι αραιά και που διασχίζουν τα έρημα χωράφια με τις αγροικίες όπου καπνίζει η καπνοδόχος του τζακιού. Η εκ βιομηχανοποίηση της περιοχής δεν άγγιξε τη μοναχική ματιά του μακρινού ταξιδιώτη από τα βάθη μιας ιστορίας που είχε αφήσει πολλές πληγές. Σαν επιστέγασμα από την ερημιά του τοπίου και τη σιωπή των λέξεων βγαίνει η αλήθεια μιας ζωής – έτσι κι αλλιώς, στο τέλος χαμένης.

Για την ταινία του “Η Αιωνιότητα και μια Μέρα” κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Κανών 1998 ενώ για το “Βλέμμα του Οδυσσέα” το βραβείο της Κριτικής Επιτροπής Κανών 1995 λέγοντας τότε στο λόγο κατά την απονομή των βραβείων του 1995: “Αν αυτό έχετε να μου δώσετε εγώ τι να σας πω;” λέγοντας το 1998 όταν κέρδισε το Α΄βραβείο: “Αν δεν είχε κερδίσει το Α΄βραβείο πάλι τα ίδια θα ‘λέγα”.

Θόδωρος Αγγελόπουλος εικόνες από τις ταινίες του


Τοπιο στην Ομιχλη: Θοδωρος Αγγελοπουλος Ιωαννινα 1988

Arno Schmidt – Κατανόηση του Ακατανόητου

Arno Schmidt – Από τη ζωή ενός φαύνου

To ακατανόητο να αναλυθεί σε μεμονωμένα κατανοητότερα. Η φράση αυτή, με την οποία τελειώνει το πρώτο μέρος του έργου —“Από τη ζωή ενός Φαύνου” θα μπορούσε να συνοδεύει όλο το έργο του Schmidt

Από τη ζωή ενός φαύνου – Α΄έκδοση 1953

Και βέβαια κανείς δεν μπορεί να θυμώσει με τον Νοτιοευρωπαίο αναγνώστη, όταν ισχυρισθεί πως αυτή η προειδοποίηση είναι ήδη αρκετή, για ν’ αφήσει το βιβλίο ανέγγιχτο στο ράφι του βιβλιοπώλη. Η λογοτεχνία που μας προσελκύει δίχως κόπο, είναι αυτή που κάνει χρήση του ακατανόητου ως δεδομένου, ως στοιχείου της πλοκής, ως στοιχείου ενός μύθου και μας παρασύρει αβίαστα στη δίνη της ανάγνωσης, απαλάσσοντας μας από τον κόπο της επίπονης “περί και ένδον” σκόπησης.
Άλλοι πάλι αντιτείνουν πως η ανάλυση της πραγματικότητας δεν είναι αντικείμενο του έντεχνου ψυχαγωγικού λόγου αλλά της επιστημονικής ανάλυσης.

Η διαφωνία όμως ενός τμήματος της σύγχρονης λογοτεχνίας θα διατηρήσει για ορισμένους ευήκοους την πειστικότητα της. Εαν σαφώς η Εγελιανή θέση του Adorno ότι είναι αδύνατη μια ζωή ορθή μέσα στο ψεύδος είναι επίκαιρη κι αν αποδεχτούμε ότι ο 20ος Αιώνας μας εισήγαγε σε μιαν εποχή όπου δεσπόζει η δυνατότητα της τεχνικής αναπαραγωγής του έργου τέχνης απογυμνώνοντας το έτσι από την αύρα του δηλαδή την υπερβατικότητα του, τότε οι απαντήσεις παύουν να είναι αυτονόητες.

Arno Schmidt Foundation – Bargfeld – Photo Προέλευση: en Wikipedia

Arno Schmidt Foundation
Ίδρυμα Arno Schmidt

Δεν χωρεί αμφισβήτηση: η συμβατική λογοτεχνία ξεπερνά τέτοιου είδους προβληματσμούς με το ατσάλινο επιχείρημα της επιτυχίας της, με τον ίδιο τρόπο που το Hollywood, μπορεί να επικρατεί του “προσωπικού” Ευρωπαϊκου κινηματογράφου ή η βιομηχανική pop, της σοβαρής μουσικής. Η εποχή μας εκφράζεται αλλά παραμένει ασχολίστη, ο σχολιασμός περιθωριοποιείται.

Έτσι ενώ ο Arno Schmidt αναφέρεται με μια πνοή δίπλα στους Proust και Joyce, παραμένει αδιάβαστος όπως ακριβώς και οι δυο μεγάλοι ομότεχνοι του. Σαν να μην έφτανε αυτό, μοιράζεται την αμφίβολη τύχη άλλων σπουδαίων γερμανών συγγραφέων όπως οι Hans Henry Jawn και Ror Wolf που επειδή συνδιάζουν το ύφος της πατρίδας τους με τον βαρύ τευτονικό στοχασμό, ξενίζουν.
Αυτό όμως δεν πρέπει να προκαλεί μεγάλη έκπληξη γιατί ποιός γνωρίζει τον Wieland, τον Jean Paul Richter ή κι αν θέλετε τον ίδιο τον Goethe;

Arno Schmidt
Arno Schmidt

Ο Arno Schmidt γεννήθηκε στο Αμβούργο τη χρονιά που ξέσπασε ο A΄ παγκόσμιος πόλεμος. Ύστερα από το θάνατο του πατέρα του (1932) η οικογένεια μετακομίζει στη σιλεσιακή πατρίδα. Αυτά τα χρόνια στο γερμανόφωνο χώρο επικρατούν: το κίνημα Dada, το κινημα Bauhaus στην αρχιτεκτονική, ο εξπρεσσιονισμός στη ζωγραφική, τον κινηματογράφο, την ποίηση και το θέατρο, ενώ ο Schönberg και οι μαθητές του Anton Webern, Allan Berg και Νίκος Σκαλκώτας ανακαλύπτουν και εξερευνούν την δωδεκαφθογγική μουσική.

Ο νεαρός ποιητής Arno Schmidt που κάποιες ποιητικές του δοκιμές απορρίπτονται από τον Herman Hesse δουλεύει ως υπάλληλος λογιστηρίου στο εργοστάσιο παραγωγής ενδυμάτων Greiff, παντρεύεται την Alice Murawski και ζει τη διπλή ζωή του βουβού υπαλλήλου και του ρομαντικού μελετητή της λογοτεχνίας. Η αδελφή του Lucy μεταναστεύει μαζί με τον εβραίο άνδρα της το 1933 στην Αμερική ενώ ο συγγραφέας παρά την κακή του όραση, καλείται στο στρατό το 1939 και περνά το μεγαλύτερο μέρος της θητείας του στη Νορβηγία.

Με την κατάρρευση του μετώπου πέφτει αιχμάλωτος πολέμου στα χέρια των Άγγλων. Έπειτα από μια σύντομη αιχμαλωσία εργάζεται ως διερμηνέας της αστυνομίας των δυνάμεων κατοχής ώσπου αποφασίζει -αν και δεν είχε στη δυτική ζώνη πόρους- να αφιερωθεί στη συγγραφή. Κάτω από απίστευτες στερήσεις γράφονται τα πρώτα δαιμονισμένα διηγήματα με σπουδαιότερο το Leviathan. Όπως μας πληροφορεί η Susanne Fischer, στην κριτική έκδοση του κειμένου, ο συγγραφέας σημειώνει πάνω στο χειρόγραφο ότι η ιδέα για το κείμενο του ήρθε στις 15-16/8/1946 το σχεδίασμα έγινε στις 2/10/1946 και η καταγραφή στο διάστημα 3-22/1/1946. Το κείμενο έπειτα από περιπέτειες στα τέλη Οκτωβρίου 1949 εκδίδεται από τις εκδόσεις Rowohlt μαζί με δυο ακόμη κείμενα. Για την περίοδο εκείνη γνωρίζουμε πως το ζεύγος Schmidt φυτοζωούσε κυριολεχτικά ζώντας με μανιτάρια και καβουρντισμένα βελανίδια περιμένοντας αραιά και που κάποια δέματα που έστελνε η αδελφή του συγγραφέα από την Αμερική.

Στις 14/1/1951 ο Αlfred Doblin -νεανικό ίνδαλμα του συγγραφέα- του απονέμει το μέγα βραβείο της Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών.
Ο ίδιος ο Arno Schmidt θεωρούσε ότι αυτό το κείμενο ήταν επηρεασμένο από το “Εύρηκα” του E.A. Poe. Πέρα όμως από αυτό, ο Λεβιάθαν αποτελεί τη δραματική αντίδραση του συγγραφέα στην άμεση μαρτυρία των εχθροπραξιών στο ανατολικό μέτωπο ενώ παράλληλα μια ελεγεία στη χαμένη νεανική του αγάπη Anna Wolf, την οποία μάλιστα αναφέρει με το όνομα της μέσα στο κείμενο.

Arno Schmidt Foundation – Bargfeld – Photo Προέλευση: en Wikipedia

O Άρνο Σμιτ είναι ο πιο μοντέρνος γερμανός συγγραφέας της εποχής μας. Aπό τα πρώτα του κιόλας έργα απέκτησε -δικαίως- τη φήμη του ιδιοφυούς λογοτέχνη και του πρωτοπόρου στην αναζήτηση νέων μορφών γραφής και απέσπασε το θαυμασμό μεγάλων συγγραφέων, όπως του Xέρμαν Έσσε. Mάστορας της γλωσσοπλασίας και του λογοπαιγνίου, του υπαινιγμού και της συγκαλυμμένης αναφοράς, ο Άρνο Σμιτ λέγεται ότι δεν μπορεί να μεταφραστεί σε άλλη γλώσσα. Kαι πράγματι πολλά έργα του είναι αδύνατο να μεταφραστούν, όπως συμβαίνει και με το μεγάλο Iρλανδό Tζέιμς Tζόυς. Εν ζωή δεν κέρδισε από τα βιβλία του και λόγω οικονομικής ανέχειας, τα τελευταία χρόνια της ζωής του συντηρούνταν από τον φιλόλογο και συγγραφέα Jan Philipp Reemtsma – κληρονόμο του βιομηχάνου Jan Philipp Reemtsma, των γερμανικών τσιγάρων.

Σε συνεργασία με το ίδρυμα Άρνο Σμιτ (Arno Schmidt Foundation) και τον εκδοτικό οίκο Fischer, οι Eκδόσεις Kριτική παρουσιάζουν στο ελληνικό κοινό για πρώτη φορά έργο του Σμιτ μεταφρασμένο στη γλώσσα μας.
— Τριλογία Arno Schmidt, Tο “Mικρό μυθιστόρημα”: Aπό τη ζωή ενός Φαύνου (Κριτική 1992), πρώτο μέρος της τριλογίας, Το Ρουμάνι του Μπραντ (Οδυσσέας 1994), β΄μέρος, Tα παιδιά του Nομποντάντυ, γ΄μέρος, περιγράφει δεκατρείς ημέρες από τη ζωή ενός δημόσιου υπάλληλου πριν και μετά τον πόλεμο και αποτελεί μια καυστική κριτική του γερμανικού μικροαστισμού,

Από το πολύτομο έργο του στην ελληνική γλώσσα έχουν μεταφρασθεί: Λεβιάθαν μτφ. Γιάννης Κοιλής εκδ Οδυσσέας 1994, (Leviathan 1949) To ρουμάνι του Μπραντ μτφ. Γιάννης Κοιλής εκδ Οδυσσέας 1994, Από τη ζωή ενός Φαύνου μτφ. Γ. Κοιλής εκδ Κριτική 1992 (Aus dem Leben eines Fauns 1953), Mαύρος Καθρέφτης (Schwarze Spiegel) μτφ Κοιλής Γ. εκδ Οδυσσέας (υπό έκδοση)

Frida Kahlo Η ζωγραφική είναι η δική μου πραγματικότητα

Frida Kahlo
Frida Kahlo – Αυτοπροσωπογραφία με λουλούδια σε πράσινο φόντο

Η Φρίντα Κάλο (Frida Kahlo) υπήρξε Μεξικανή ζωγράφος που στην εποχή της διαδραμάτησε ενεργό ρόλο στα δρώμενα καλλιτεχνικά και όχι μόνο, της πατρίδας της και που απέκτησε φήμη ιδιαίτερα μεγάλη στις γειτονικές ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη – δεδομένου ότι ο Αντρέ Μπρεσόν – υπερεαλιστής ζωγράφος, το 1938 σε ένα ταξίδι του στο Μεξικό, διέκρινε στο ζωγραφικό της έργο παραπλήσειες τάσεις με τον σουρεαλισμό και της πρότεινε να συμμετάσχει με άλλους σουρεαλιστές ζωγράφους σε μια έκθεση στο Παρίσι. Εκείνη σαν απάντηση του λέει, πως το έργο της “δεν είναι όνειρο αλλά η προσωπική της πραγματικότητα“.

Η Φρίντα Κάλο γεννήθηκε το 1907 (6/7), στο Κογιοακάν του Μεξικού και πέρασε στην παιδική της ηλικία πολυομελίτιδα που όμως επιδεινώθηκε το 1925, από ένα ατύχημα εξ αιτίας σύγκρουσης λεωφορείου με τραμ, όταν ήταν 19 ετών. Αυτό της δημιούργησε πρόβλημα που ωστόσο δεν την παρεμπόδισε από το να ζωγραφίζει αλλά και να παντρευτεί σε λίγο – το 1929, τον διάσημο Μεξικανό ζωγράφο για τις τοιχογραφίες του και τα ζωγραφικά του έργα – τεχνοτροπίας προκολομβιανής εποχής, Ντιέγκο Ριβέρα (Diego Rivera).

Ήταν η εποχή μετά το ατύχημα, που η Φρίντα αναρρώνοντας, παρακολουθούσε μαθήματα ζωγραφικής – που έδειξε στον Ριβέρα με τον οποίον είχαν γνωρισθεί σε καλλιτεχνικούς κύκλους, τους πίνακες της. Η τεχνοτροπία στους πίνακες της ήταν αντίθετη με του Ριβέρα καθώς ήταν πιστή στη μεξικάνικη κουλτούρα (mexicanidad) περιλαμβάνοντας ακόμη και τα τάματα (retablos) που αποτελούσαν διαδεδομένη μορφή ευχαριστίας του Μεξικανικού λαού προς την Παναγία. Δημιουργώντας μ’ αυτό τον τρόπο ένα κράμα naif μαζί με το folklore, της τοπικής Μεξικάνικης παράδοσης.

Αργότερα χώρισαν λόγω του ότι είχε δημιουργήσει άλλον δεσμό με τον Αμερικανό Νίκολας Μάρει που είχε γνωρίσει στη Νέα Υόρκη – στα χρόνια της παραμονής της με τον σύζυγο της Ριβέρα στις ΗΠΑ. Μετανιωμένη έχοντας ήδη ζωγραφίσει λίγο καιρό πριν χωρίσει ανάλογο πίνακα με τον τίτλο “οι δύο Φρίντες” – με θέμα το επικείμενο διαζύγιο, ξαναπαντρεύεται τον Ριβέρα.

Η ζωή της στάθηκε σύντομη – πέθανε στα 47 της, το 1954 (13/7) στο Κογιοακάν γενέτειρα της, όμως το έργο της γεμάτο από το φως και τα χρώματα μιας φύσης άλλοτε άνυδρης άλλοτε τροπικής του Μεξικού πρόλαβε να γίνει ήδη γνωστό έξω από τα σύνορα της πατρίδας της σε Αμερική και Ευρώπη.

Η Μεξικάνικη κυβέρνηση το 2010, έβγαλε το χαρτονόμισμα των 500 πέσος με τα πρόσωπα του ζεύγους Φρίντα Κάλο – Ντιέγκο Ριβέρα σαν φόρος τιμής στη καλλιτεχνική τους προσφορά, – επ’ ευκαιρία της 200ης επετείου της ανεξαρτησίας του Μεξικού και 100ή της Μεξικανικής επανάστασης.

Η κατοικία της Φρίντας Κάλο στο Κογιοακάν, γνωστή σαν Γαλάζιο σπίτι (Casa Azul), σήμερα είναι μουσείο με τα προσωπικά της είδη εκτός από τους πίνακες, όπου οι επισκέπτες μπορούν να καθήσουν στην αυλή μετά από την περιήγηση τους στο εσωτερικό του σπιτιού Γνωστό στους ταξιδιώτες σαν “La Casa Azul”, δωρήθηκε μετά θάνατον στο κράτος από τον Diego Rivera. Είναι ένα σπίτι με κυρίαρχα στοιχεία το έντονο γαλάζιο των χαμηλών τοίχων και το πράσινο των τροπικών αλλά και της ερήμου φυτών στον εσωτερικό χώρο της αυλής (patio) – εναρμονισμένο με τη Μεξικάνικη τοπική αρχιτεκτονική.

To 2002 η ταινία Frida κέρδισε 2 Όσκαρ και του πρώτου ρόλου,  υποψηφιότητα της πρωταγωνίστριας Salma Hayek.

Ντελικάτη Λιχουδιά

Σύκα με μαύρη σοκολάτα

Στο παλιό μας σπίτι είχαμε πίσω μεγάλη αυλή γεμάτη χαμομήλια την άνοιξη στα πλαϊνά παρτέρια αλλά και με συκιές. Μαζεύαμε σύκα που τα λέγαμε βασιλικά δηλαδή, “τροφή του βασιλιά” μας είχαν πει. Σε ένα τσιμεντένιο πλάτωμα από τη πλευρά της μάντρας της διπλανής αυλής είχε και μια τραμπάλα. Από την άνοιξη και μετά, τα μεσημέρια κάναμε τραμπάλα, κόβαμε και σύκα: μεγάλα, πρασινωπά με σκούρες ανταύγειες, κάποια άλλα ήταν σκούρα σχεδόν μαύρα, που μόλις τα ξεφλούδιζες να τα φας προβάλανε άσπρα απ’ όπου μέσα αναδυόταν το άρωμα από τη διάστιχτη με τα άσπρα στίγματα κοκκινωπή λαχταριστή όψη τους.

Έτσι τα σύκα μπήκαν στη ζωή μας. Σήμερα δεν είναι προσβάσιμες πια τέτοιες συκιές. Λύση τα σύκα από το μανάβη του σουπερμάρκετ το καλοκαίρι. Το χειμώνα όμως υπάρχουν τα ξερά σύκα. Συσκευασμένα στη σειρά αποτελούν μια πρώτης τάξεως διατροφική συνήθεια – πρωτίστως γιατί δεν περιέχουν ζάχαρη.


Μια εξαίρετη λιχουδιά είναι όταν επικαλύπτονται με μαύρη σοκολάτα. Μια ντελικάτη γεύση φρούτου και τραγανής σοκολάτας. Άλλος τρόπος αξιοποίησης του καλοκαιρινού αυτού φρούτου είναι να βράσουν, να γίνουν γλυκό και μετά να σερβιριστούν με παγωτό καϊμάκι περιχυμένο με το σιρόπι του βρασίματος. Όμως τα συσκευασμένα σύκα Ταξιάρχη Ευβοίας με επικάλυψη μαύρης σοκολάτας και τριμμένο αμύγδαλο, είναι ένα έδεσμα προσιτό στο κατάστημα αναλόγων ειδών – αν δεν υπάρχουν στο σουπερμάρκετ.

Μια λαχταριστή λιχουδιά που μας έρχεται από τη γειτονική μας βόρεια Εύβοια όπου παράγονται, συσκευάζονται, διατίθενται στο εμπόριο τα ωραία άσπρα ξερά σύκα, μαζί με άλλες ποικιλίες τους.

σχετικά

Ξεχαρβαλωμένες Κιθάρες

Κώστας Καρυωτάκης – Ποιήματα και Πεζά Ερμής 1972

Ποιος είμαι; Αυτή η ερώτηση ταλανίζει όλους. Τι είμαι; Που πάω; Ερωτήσεις που δεν βρίσκεις απάντηση – παρά μόνο στη Φιλοσοφία. Ο καθημερινός άνθρωπος στέκεται ανήμπορος μπροστά στην αναζήτηση μιας απάντησης. Όμως ο Καρυωτάκης με το ποίημα “Κιθάρες” δίνει μια απάντηση που είναι καταλυτική μέσα στον πεσιμισμό της καθώς αυθόρμητα του έρχεται στο νου το αναπόφευκτο τέλος – κοινή μοίρα των θνητών.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΤΙ…

Eίμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες
κιθάρες. O άνεμος, όταν περνάει,
στίχους, ήχους παράφωνους ξυπνάει
στις χορδές που κρέμονται σαν καδένες.

Eίμαστε κάτι απίστευτες αντένες.
Yψώνονται σα δάχτυλα στα χάη,
στην κορυφή τους τ’ άπειρο αντηχάει,
μα γρήγορα θα πέσουνε σπασμένες.

Eίμαστε κάτι διάχυτες αισθήσεις,
χωρίς ελπίδα να συγκεντρωθούμε.
Στα νεύρα μας μπερδεύεται όλη η φύσις.

Στο σώμα, στην ενθύμηση πονούμε.
Mας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις
είναι το καταφύγιο που φθονούμε.

[Είμαστε κάτι] διαβάζει ο Γ.Π. Σαββίδης

Νιότη, μια ταινία για το παρελθόν

Youth: ένας διάλογος γι’ αυτό που χάνεται…

caine_keitelcapture
Michael Caine, Harvey Keitel – Youth (Νιότη) 2015

Τα βλέπεις αυτά τα βουνά; ”
“Οι Άλπεις είναι φυσικά!”
“και αυτή την κορυφογραμμή απέναντι, πόσο καλά τη διακρίνεις
;” ρωτάει ο Harvey Keitel τον Michael Caine στο έργο Νιότη (Youth) του Paolo Sorrentino.
Αλήθεια, πότε ήταν που τη βλέπαμε τόσο κοντά;”
Όσο περνούν τα χρόνια όλα τα περασμένα απομακρύνονται – μιας και το παρελθόν φεύγει πίσω, μοιάζει όλο και πιο μακρινό…”

Υπόθεση: ένας διάσημος αλλά όχι πλέον εν ενεργεία, διευθυντής ορχήστρας (Michael Caine) μαζί με τον φίλο του σκηνοθέτη ταινιών  (Harvey Keitel) βρίσκονται στις Ελβετικές Άλπεις για διακοπές σε ένα χειμερινό κέντρο αποτοξίνωσης και ανανέωσης.
Στην πορεία των διακοπών τους, θυμούνται περιστατικά της ζωής τους προσπαθώντας να τα συνδέσουν με την τωρινή τους ζωή.

Έτσι το έργο είναι μια προσπάθεια να πιαστεί το παρελθόν, όπως η κορυφογραμμή που κοιτάζουν στο ταξίδι τους σ’ αυτό το θέρετρο στις Άλπεις, που μοιάζει πλέον απόμακρη, απροσπέλαστη δυστυχώς, εντελώς.

Ό,τι  απομακρύνεται και όσο απομακρύνεται, υπόκειται στο νόμο της φθοράς και της αλλοίωσης. Ο χρόνος δεν ξεχωρίζει κανέναν ούτε άσημους ούτε διάσημους, ούτε πλούσιους, ούτε φτωχούς. Τα αποτυπώματα του καθώς αυτός κυλά, δεν μπορούν να σβηστούν  -και στους ανθρώπους, και στα περιστατικά της ζωής τους- φυσικά αλλοιωμένα κι αυτά, μοιάζει να λέει ο χαρισματικός Ιταλός σκηνοθέτης.