Αρχείο ετικέτας books

Arno Schmidt – Κατανόηση του Ακατανόητου

Arno Schmidt – Από τη ζωή ενός φαύνου

To ακατανόητο να αναλυθεί σε μεμονωμένα κατανοητότερα. Η φράση αυτή, με την οποία τελειώνει το πρώτο μέρος του έργου —«Από τη ζωή ενός Φαύνου” θα μπορούσε να συνοδεύει όλο το έργο του Schmidt

Από τη ζωή ενός φαύνου – Α΄έκδοση 1953

Και βέβαια κανείς δεν μπορεί να θυμώσει με τον Νοτιοευρωπαίο αναγνώστη, όταν ισχυρισθεί πως αυτή η προειδοποίηση είναι ήδη αρκετή, για ν’ αφήσει το βιβλίο ανέγγιχτο στο ράφι του βιβλιοπώλη. Η λογοτεχνία που μας προσελκύει δίχως κόπο, είναι αυτή που κάνει χρήση του ακατανόητου ως δεδομένου, ως στοιχείου της πλοκής, ως στοιχείου ενός μύθου και μας παρασύρει αβίαστα στη δίνη της ανάγνωσης, απαλάσσοντας μας από τον κόπο της επίπονης «περί και ένδον” σκόπησης.
Άλλοι πάλι αντιτείνουν πως η ανάλυση της πραγματικότητας δεν είναι αντικείμενο του έντεχνου ψυχαγωγικού λόγου αλλά της επιστημονικής ανάλυσης.

Η διαφωνία όμως ενός τμήματος της σύγχρονης λογοτεχνίας θα διατηρήσει για ορισμένους ευήκοους την πειστικότητα της. Εαν σαφώς η Εγελιανή θέση του Adorno ότι είναι αδύνατη μια ζωή ορθή μέσα στο ψεύδος είναι επίκαιρη κι αν αποδεχτούμε ότι ο 20ος Αιώνας μας εισήγαγε σε μιαν εποχή όπου δεσπόζει η δυνατότητα της τεχνικής αναπαραγωγής του έργου τέχνης απογυμνώνοντας το έτσι από την αύρα του δηλαδή την υπερβατικότητα του, τότε οι απαντήσεις παύουν να είναι αυτονόητες.

Arno Schmidt Foundation – Bargfeld – Photo Προέλευση: en Wikipedia

Arno Schmidt Foundation
Ίδρυμα Arno Schmidt

Δεν χωρεί αμφισβήτηση: η συμβατική λογοτεχνία ξεπερνά τέτοιου είδους προβληματσμούς με το ατσάλινο επιχείρημα της επιτυχίας της, με τον ίδιο τρόπο που το Hollywood, μπορεί να επικρατεί του «προσωπικού” Ευρωπαϊκου κινηματογράφου ή η βιομηχανική pop, της σοβαρής μουσικής. Η εποχή μας εκφράζεται αλλά παραμένει ασχολίστη, ο σχολιασμός περιθωριοποιείται.

Έτσι ενώ ο Arno Schmidt αναφέρεται με μια πνοή δίπλα στους Proust και Joyce, παραμένει αδιάβαστος όπως ακριβώς και οι δυο μεγάλοι ομότεχνοι του. Σαν να μην έφτανε αυτό, μοιράζεται την αμφίβολη τύχη άλλων σπουδαίων γερμανών συγγραφέων όπως οι Hans Henry Jawn και Ror Wolf που επειδή συνδιάζουν το ύφος της πατρίδας τους με τον βαρύ τευτονικό στοχασμό, ξενίζουν.
Αυτό όμως δεν πρέπει να προκαλεί μεγάλη έκπληξη γιατί ποιός γνωρίζει τον Wieland, τον Jean Paul Richter ή κι αν θέλετε τον ίδιο τον Goethe;

Arno Schmidt
Arno Schmidt

Ο Arno Schmidt γεννήθηκε στο Αμβούργο τη χρονιά που ξέσπασε ο A΄ παγκόσμιος πόλεμος. Ύστερα από το θάνατο του πατέρα του (1932) η οικογένεια μετακομίζει στη σιλεσιακή πατρίδα. Αυτά τα χρόνια στο γερμανόφωνο χώρο επικρατούν: το κίνημα Dada, το κινημα Bauhaus στην αρχιτεκτονική, ο εξπρεσσιονισμός στη ζωγραφική, τον κινηματογράφο, την ποίηση και το θέατρο, ενώ ο Schönberg και οι μαθητές του Anton Webern, Allan Berg και Νίκος Σκαλκώτας ανακαλύπτουν και εξερευνούν την δωδεκαφθογγική μουσική.

Ο νεαρός ποιητής Arno Schmidt που κάποιες ποιητικές του δοκιμές απορρίπτονται από τον Herman Hesse δουλεύει ως υπάλληλος λογιστηρίου στο εργοστάσιο παραγωγής ενδυμάτων Greiff, παντρεύεται την Alice Murawski και ζει τη διπλή ζωή του βουβού υπαλλήλου και του ρομαντικού μελετητή της λογοτεχνίας. Η αδελφή του Lucy μεταναστεύει μαζί με τον εβραίο άνδρα της το 1933 στην Αμερική ενώ ο συγγραφέας παρά την κακή του όραση, καλείται στο στρατό το 1939 και περνά το μεγαλύτερο μέρος της θητείας του στη Νορβηγία.

Με την κατάρρευση του μετώπου πέφτει αιχμάλωτος πολέμου στα χέρια των Άγγλων. Έπειτα από μια σύντομη αιχμαλωσία εργάζεται ως διερμηνέας της αστυνομίας των δυνάμεων κατοχής ώσπου αποφασίζει -αν και δεν είχε στη δυτική ζώνη πόρους- να αφιερωθεί στη συγγραφή. Κάτω από απίστευτες στερήσεις γράφονται τα πρώτα δαιμονισμένα διηγήματα με σπουδαιότερο το Leviathan. Όπως μας πληροφορεί η Susanne Fischer, στην κριτική έκδοση του κειμένου, ο συγγραφέας σημειώνει πάνω στο χειρόγραφο ότι η ιδέα για το κείμενο του ήρθε στις 15-16/8/1946 το σχεδίασμα έγινε στις 2/10/1946 και η καταγραφή στο διάστημα 3-22/1/1946. Το κείμενο έπειτα από περιπέτειες στα τέλη Οκτωβρίου 1949 εκδίδεται από τις εκδόσεις Rowohlt μαζί με δυο ακόμη κείμενα. Για την περίοδο εκείνη γνωρίζουμε πως το ζεύγος Schmidt φυτοζωούσε κυριολεχτικά ζώντας με μανιτάρια και καβουρντισμένα βελανίδια περιμένοντας αραιά και που κάποια δέματα που έστελνε η αδελφή του συγγραφέα από την Αμερική.

Στις 14/1/1951 ο Αlfred Doblin -νεανικό ίνδαλμα του συγγραφέα- του απονέμει το μέγα βραβείο της Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών.
Ο ίδιος ο Arno Schmidt θεωρούσε ότι αυτό το κείμενο ήταν επηρεασμένο από το «Εύρηκα” του E.A. Poe. Πέρα όμως από αυτό, ο Λεβιάθαν αποτελεί τη δραματική αντίδραση του συγγραφέα στην άμεση μαρτυρία των εχθροπραξιών στο ανατολικό μέτωπο ενώ παράλληλα μια ελεγεία στη χαμένη νεανική του αγάπη Anna Wolf, την οποία μάλιστα αναφέρει με το όνομα της μέσα στο κείμενο.

Arno Schmidt Foundation – Bargfeld – Photo Προέλευση: en Wikipedia

O Άρνο Σμιτ είναι ο πιο μοντέρνος γερμανός συγγραφέας της εποχής μας. Aπό τα πρώτα του κιόλας έργα απέκτησε -δικαίως- τη φήμη του ιδιοφυούς λογοτέχνη και του πρωτοπόρου στην αναζήτηση νέων μορφών γραφής και απέσπασε το θαυμασμό μεγάλων συγγραφέων, όπως του Xέρμαν Έσσε. Mάστορας της γλωσσοπλασίας και του λογοπαιγνίου, του υπαινιγμού και της συγκαλυμμένης αναφοράς, ο Άρνο Σμιτ λέγεται ότι δεν μπορεί να μεταφραστεί σε άλλη γλώσσα. Kαι πράγματι πολλά έργα του είναι αδύνατο να μεταφραστούν, όπως συμβαίνει και με το μεγάλο Iρλανδό Tζέιμς Tζόυς. Εν ζωή δεν κέρδισε από τα βιβλία του και λόγω οικονομικής ανέχειας, τα τελευταία χρόνια της ζωής του συντηρούνταν από τον φιλόλογο και συγγραφέα Jan Philipp Reemtsma – κληρονόμο του βιομηχάνου Jan Philipp Reemtsma, των γερμανικών τσιγάρων.

Σε συνεργασία με το ίδρυμα Άρνο Σμιτ (Arno Schmidt Foundation) και τον εκδοτικό οίκο Fischer, οι Eκδόσεις Kριτική παρουσιάζουν στο ελληνικό κοινό για πρώτη φορά έργο του Σμιτ μεταφρασμένο στη γλώσσα μας.
— Τριλογία Arno Schmidt, Tο «Mικρό μυθιστόρημα”: Aπό τη ζωή ενός Φαύνου (Κριτική 1992), πρώτο μέρος της τριλογίας, Το Ρουμάνι του Μπραντ (Οδυσσέας 1994), β΄μέρος, Tα παιδιά του Nομποντάντυ, γ΄μέρος, περιγράφει δεκατρείς ημέρες από τη ζωή ενός δημόσιου υπάλληλου πριν και μετά τον πόλεμο και αποτελεί μια καυστική κριτική του γερμανικού μικροαστισμού,

Από το πολύτομο έργο του στην ελληνική γλώσσα έχουν μεταφρασθεί: Λεβιάθαν μτφ. Γιάννης Κοιλής εκδ Οδυσσέας 1994, (Leviathan 1949) To ρουμάνι του Μπραντ μτφ. Γιάννης Κοιλής εκδ Οδυσσέας 1994, Από τη ζωή ενός Φαύνου μτφ. Γ. Κοιλής εκδ Κριτική 1992 (Aus dem Leben eines Fauns 1953), Mαύρος Καθρέφτης (Schwarze Spiegel) μτφ Κοιλής Γ. εκδ Οδυσσέας (υπό έκδοση)

Δύο πρωϊνά στους Δελφούς

Jacqueline de Romilly
Jacqueline de Romilly

Jacqueline de Romilly – Δύο πρωϊνά στους Δελφούς
Είχα έλθει στους Δελφούς με κάποιους φίλους από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή της Αθήνας, που είχε παίξει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια για την αποκάλυψη των Δελφών. Πράγματι εδώ πρέπει να φανταστούμε ένα από τα μεγάλα αρχαιολογικά βήματα της ιστορίας. Οι Δελφοί στη σύγχρονη εποχή, ήταν κυριολεκτικά εξαφανισμένοι! Χρησιμοποιώ τη λέξη με όλη τη σημασία της: το χώμα είχε σκεπάσει ό,τι είχε απομείνει από το περιώνυμο ιερό του Απόλλωνα και το μαντείο του· όλα είχαν εξαφανιστεί και η πόλη και οι ναοί και οι κίονες και τα αγάλματα.

Το χώμα είχε καλύψει τα πάντα και κανείς δεν ήξερε, ούτε κατά προσέγγιση, πού βρί­σκονταν οι περίφημοι Δελφοί. Όσα βλέπουμε σήμερα βρέθηκαν μόλις πριν από έναν αιώνα. Με πεισματική εργασία η περιοχή καθαρίστηκε από όλες τις επιχωματώσεις, και τα ευρήματα ταξινομήθηκαν, αποκαταστάθηκαν -όσα βέβαια ήταν δυνατόν να αποκατασταθούν- και τοποθετήθηκαν με πολλή προσοχή σε ένα μου­σείο, σε μια εποχή που δεν ήταν εφικτό να γίνουν περισσότερα. Η ανακάλυψη της αρχαίας τοποθεσίας επανέφερε τους επισκέπτες. Ο τόπος ξαναβρήκε τη ζωντάνια του και ξανακούγονταν, όπως άλλοτε, ομιλίες σε κάθε γλώσσα στα πόδια των Φαιδριάδων.

Jacqueline De Romilly

Η Γαλλική Σχολή της Αθήνας που διενεργούσε τις ανασκαφές, διέθετε ένα μικρό κατάλυμα εκεί πλάι και έτσι μπόρεσα να μείνω για μια νύχτα, σε ένα δωμάτιο, από όπου ήταν εύκολο να έχω άμεση πρόσβαση στον ιερό χώρο, κάθε στιγμή. Πράγμα που φυσι­κά εκμεταλλεύτηκα πολύ νωρίς το πρωί· δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτή την ανάμνηση. Είχα καθηλωθεί στην πόρτα που μόλις διάβηκα δειλά και έκθαμβη. Βρισκόμουν εδώ, στο κατώφλι αυτού του απα­γορευμένου για όλους χώρου, στο κατώφλι ενός χρόνου που δεν άνηκε πια ούτε στο παρελθόν ούτε στο παρόν. Ήξερα ότι ο τόπος αυτός υπήρξε κέντρο λαμπρών εορτασμών, μεγάλων συγκινήσεων και μιας μεγαλόπρεπης ομορφιάς που συγκινούσε τους πάντες. Επιπλέον υπήρχαν τα πλήθη του παρελθόντος. Και τώρα, μετά το διάβα τόσων αιώνων, υπάρχουν τα πλήθη των επισκεπτών που περιφέρονται ανάμεσα στα αναστυλωμένα ερείπια, φλυαρούν στις διαφορετικές γλώσσες τους, βγάζουν φωτογραφίες, σταμα­τούν για να καδράρουν μια εικόνα, και έπειτα τρέχουν βιαστικά για να συναντήσουν την ομάδα τους.

«Από το Φλάουτο στην Απολλώνια λύρα”, μτφρ. Μπάμπη Αθανασίου και Κατερίνα Μηλιαρέση, έκδ. Graal/To Άστυ Αθήνα 2005. Το άλμπουμ με τις φωτογραφίες βρίσκεται στο τέλος του κειμένου.

Από pro-europa.eu

Ηδονές και μέρες

Les Plaisirs et les Jours – 1896 Marcle Proust – Τα πρώτα κείμενα

Ηδονές και Μέρες – εκδ. Ηριδανός

Μετά τον «Αδιάφορο και άλλα νεανικά διηγήματα” το δεύτερο βιβλίο «Ηδονές και μέρες” (1896) με συλλογή διηγημάτων, κινείται στα ίδια πλαίσια που προετοίμασαν το μεγάλο έργο του «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο”.

Οι «Ηδονές και μέρες” (Les Plaisirs et les Jours τίτλος πρωτοτύπου), τα νεανικά διηγήματα του Μαρσέλ Προυστ, αποτελούν τον προάγγελο του μετέπειτα, πασίγνωστου σήμερα, πολύ σημαντικού συγγραφικού του έργου. Περιέχουν στοιχεία αυτοβιογραφικά, ενώ συγχρόνως μας μεταφέρουν την εικόνα της εποχής του. Σύμφωνα με το συγγραφέα, «το βιβλίο είναι το προϊόν ενός άλλου εγώ”, που παρατηρεί, καταγράφει και μεταφέρει αυτά που διαδραματίζονται στα κοσμικά και λογοτεχνικά σαλόνια της εποχής, την καθημερινή ζωή, τις εσωτερικές συγκρούσεις.

(Γόνος πλούσιας, αστικής οικογένειας -ο πατέρας του ήταν φημισμένος γιατρός- ο Μαρσέλ δεν άργησε να βρεθεί στο περιβάλλον της υψηλής κοινωνίας της πρωτεύουσας και άρχισε να δημοσιεύει άρθρα κοσμικού περιεχομένου σε διάφορα έντυπα.)

Μαρσέλ Προυστ Το τέλος της ζήλειας
Τέρψεις και Ημέραι Το Τέλος της Ζήλεια εκδ. Άγρα

Περιγράφει με τρόπο μοναδικό τις χαρές, τις λύπες, τις ελπίδες, τα όνειρα, τις αγωνίες των κοσμικών αλλά και των απλών ανθρώπων και συγχρόνως την απογοήτευση, τη ζήλια, τον πόνο και το θάνατο. Η ποίηση, ο λυρισμός, η μουσική, τα χρώματα και η ευαισθησία του συγγραφέα θα αγγίξουν την ψυχή του αναγνώστη…

Περιλαμβάνονται τα διηγήματα: – «Ο θάνατος του Βαλτασάρ Σιλβανδού, υποκόμη της Συλβανίας”
– «Βιολάντη ή Η κοσμική ζωή”
– «Κοσμικά και μουσικά Μπουβαρδή και Πεκουσέτου”
– «Η εξομολόγηση μιας κοπέλας”
– «Το τέλος της ζήλειας”

Marcel Proust - Plaisirs et Jours
Ηδονές και Μέρες

«Ποια στοιχεία έχουν κοινά το πρώτο έργο του Προυστ και το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο”; Είναι στοιχεία πάσης φύσεως. Ροπή προς την ψυχολογική ανάλυση, προς την ανθρώπινη ή την κοινωνική τυπολογία, τάση προς τη διαμόρφωση συμβόλων και την υφολογική μορφολόγηση του ποιητικώς εκφράζεσθαι (η οποία και συγκερνά την κατάχρηση φιλολογικού ναρκισισμού και ουδετερώνει το ρεαλισμό). Άλλα στοιχεία, προσωπικότερα, αναφέρονται στην προυστική θεματολογία στο επίπεδο των αντικειμένων, των ιδεών ή των συναισθημάτων: τα λουλούδια, τα καράβια ή τα σύννεφα, η θάλασσα, το βουνό, η διαλεκτική σχέση απουσίας και φαντασίας, η σχέση ανάμεσα στον έρωτα, τη ζήλεια και τη μοναξιά, η αντιστικτική συμπαράθεση του θανάτου και του χρόνου, η σημασία των γραμμάτων, της μουσικής, της ζωγραφικής, η επιλεκτική περιγραφή των κοσμικών κύκλων, η νοσταλγία της εφηβείας που έχει διαφθαρεί από μια πρώτη εμπειρία, η ανάλυση της γυναικείας διαστροφής.”

Εκδόσεις Ηριδανός Ηδονές και μέρες

Διαλεγοντας την Ελευθερια

Choosing Freedom

Choosing Freedom - Leo Frincu
Choosing Freedom – Leo Frincu

Η ζωή είναι ένα ταξίδι μέσω των εμπειριών από τις οποίες κανείς ευχαριστείται αλλά και διδάσκεται. Τα όνειρα βγαίνουν αληθινά αν καρδιά και ψυχή βρίσκονται στη σωστή ενατένιση. Τότε μόνο μπορεί κάποιος να γίνει δυνατός ώστε να κάνει το ταξίδι και να πραγματοποιήσει τα όνειρα του χωρίς να χαθεί στα ενδότερα του εαυτού του.

Το βιβλίο αυτό συμπυκνώνει τη θέληση του συγγραφέα του Leo Frincu, να κάνει κοινωνούς στο ταξίδι αυτό τους αναγνώστες του, να τους βοηθήσει να ξεπεράσουν τα προσωπικά τους εμπόδια, να τους συνδράμει να ξετυλίξουν το ψηλότερο τους δυναμικό.

Μια ιστορία επιτυχίας παρ’ όλα τα εμπόδια. Η ιστορία ενός νέου ανθρώπου που αν και μεγάλωσε σ’ ένα αποτρεπτικό για την ολοκλήρωση σκηνικό —αυτό του Ολοκληρωτισμού, καταφέρνει να βγει από αυτό, προσηλωνόμενος στο δικό του όνειρο.

Αυτό που κεντρίζει το ενδιαφέρον κάποιου που ενδιαφέρεται για την έννοια της ελευθερίας είναι πρώτα-πρώτα ο τίτλος του βιβλίου. Η ελευθερία και κατά πόσον κάποιος μπορεί να τη φθάσει. Η ρήση του Abdulah «Όταν ξυπνάω κάθε πρωί αναρρωτιέμαι τι θα διαλέξω σήμερα ευτυχία ή δυστυχία; Πάντα διαλέγω το πρώτο” επισημαίνει το ζήτημα της ελευθερίας της επιλογής. Έχεις να διαλέξεις κάτι αφήνοντας πίσω κάτι άλλο. Κατόπιν η Ρουμανία την εποχή του Τσαουσέσκου. Πολλοί Ρουμάνοι εγκατέλειψαν τη χώρα τους χάνοντας όλη τους την περιουσία προσπαθώντας να ξεκινήσουν στην Ευρώπη ή Αμερική μια καινούργια ζωή.

choosing_freedom2
Choosing Freedom – Xlibris.com

Γεννημένος στο Βουκουρέστι στη Ρουμανία το 1976 υπό καθεστώς κομμουνιστικής καταπίεσης του Nikolae Ceausescu, ο Λέο Φρίντσου – παγκόσμιος πρωταθλητής πάλης, εγκαταλείπει τη χώρα του για την Αμερική αρχίζοντας μια νέα ζωή. Σύντομα ιδρύει το Results φημισμένο στούντιο Γυμναστικής και Fitness στο Λος Άντζελες πρωτοστατώντας με τη δική του ηθική, γνώσεις και προσήλωση στην πειθαρχία.

Το 2013 εκδίδει το βιβλίο «Διαλέγοντας την Ελευθερία” : Είναι η συγκινητική ιστορία ενός νέου ανθρώπου που προσπαθεί να ανακαλύψει ποιος στ’ αλήθεια είναι μέσω της διαδρομής του στο παρελθόν, το παρόν και τα όνειρα του. Το βιβλίο κάνει τον αναγνώστη να αναρρωτηθεί ακριβώς τα ίδια πράγματα κατευθύνοντας τον σε αποφάσεις για την αυτοβελτίωση του. Μια δυνατή ιστορία που καθηλώνει ως το τέλος τον αναγνώστη!

σάιτ βιβλίου choosingfreedomthebook.com

Απο τη Βιεννη στα Καλαβρυτα

Χέρμαν Φρανκ Μάγερ 1940 – 2009 : Η Τριλογία του Τρόμου

Herman Franz Meyer – Απο τη Βιεννη στα Καλαβρυτα

anazitissi
Η Αναζήτηση 1995

kommeno
Η φρίκη του Κομμένου 1998

kalavrita
Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα 1994

meyer
Hermann Frank Meyer 1940 – 2009
  1. Αναζήτηση: (1995) Η αναζήτηση για τον χαμένο πατέρα αποτέλεσε το έναυσμα για να διευρύνει τις έρευνες του για τη δράση του γερμανικού στρατού στην Ελλάδα.
    Τη νύχτα της 25ης προς 26η Νοεμβρίου 1992 έκλεισαν 50 χρόνια από την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου στο πέρασμα των Θερμοπυλών. Στην κατεχόμενη από γερμανικά, ιταλικά και βουλγαρικά στρατεύματα Ελλάδα, Βρετανοί και Νεοζηλανδοί σαμποτέρ με τη συνεργασία Ελλήνων ανταρτών πραγματοποίησαν με επιτυχία το 1942 αυτή την εντυπωσιακή επιχείρηση, χάρις στην οποία παρεμποδίστηκε ο ανεφοδιασμός των αφρικανικών στρατευμάτων του Ρόμμελ.

    Καθώς όλοι οι δρόμοι διαφυγής είχαν αποκοπεί, παρέμειναν οι Βρετανοί στα ελληνικά βουνά, όπου και εκπαίδευσαν τις ντόπιες αντιστασιακές οργανώσεις. Ο πατέρας του συγγραφέα ανήκε στη γερμανική μονάδα μηχανικού, η οποία επισκεύασε τη γέφυρα μήκους 211 μέτρων. Το Μάρτιο του 1943 ήταν ο μοναδικός αξιωματικός, τον οποίο συνέλαβαν Έλληνες αντάρτες μαζί με 49 ακόμη Γερμανούς και Ιταλούς στρατιώτες, οι οποίοι εκτελέστηκαν αρχές Απριλίου του ίδιου χρόνου. Όλοι όσοι εκτελέστηκαν θεωρήθηκαν από τις γερμανικές δυνάμεις και μετά τον πόλεμο από τον Ερυθρό Σταυρό ως αγνοούμενοι.

    Ο συγγραφέας, μετά από πολύχρονη εργασία, που βασίστηκε σε έρευνες σε γερμανικά, ιταλικά, ελληνικά και βρετανικά αρχεία και σε βιβλία με θέμα αυτά τα γεγονότα, που γράφτηκαν στην Αγγλία και στην Ελλάδα, κατάφερε να ανασυνθέσει πλήρως όσα διαδραματίστηκαν εκείνη την περίοδο. Πήρε επίσης πολυάριθμες συνεντεύξεις από Βρετανούς, Νεοζηλανδούς, Γερμανούς και Έλληνες αυτόπτες μάρτυρες. (biblionet.gr – Ιστορία Εθνική Αντίσταση 1940 – 1944)

  2. Η φρίκη του Κομμένου: (1998) Η σφαγή των αμάχων που αναφέρεται στη θηριώδη σφαγή κατά του άμαχου πληθυσμού που διέπραξε μια συγκεκριμένη μονάδα της 1ης ορεινής μεραρχίας γερμανών καταδρομών «Εντελβάις» από τα Γιάννενα στις 16 Αυγούστου του 1943, στο στο χωριό Κομμένο της Άρτας.
    Αφήγηση-έρευνα για το ολοκαύτωμα του χωριού Κομμένο της Άρτας στις 16 Αυγούστου 1943 (biblionet.gr)
  3. Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα: (2004) Τα αιματηρά ίχνη της 117ης μεραρχίας καταδρομών από τη Βιέννη το 1941, στη Σερβία, ως την Πελοπόννησο.
    «Στο βιβλίο αυτό ακολουθώ την πορεία μιας τακτικής μεραρχίας της Βέρμαχτ, η οποία δημιουργήθηκε το 1941 στη Βιέννη και έδρασε στη Σερβία και την Πελοπόννησο. Αρχικά η μεραρχία αυτή επρόκειτο να αναλάβει την επιβολή της τάξης στη Σερβία και την προάσπιση της Πελοποννήσου από μια πιθανή απόβαση συμμαχικών δυνάμεων. Όμως πολύ σύντομα εμπλέχθηκε σε σφοδρές συμπλοκές με τους αντάρτες και τις λεγόμενες επιχειρήσεις αντιποίνων”.

    Το βιβλίο ασχολείται με ολόκληρη την περίοδο της Κατοχής στην Πελοπόννησο, με το ρόλο των Ιταλών και των Βρετανών, με τις ελληνικές αντιστασιακές οργανώσεις και με τα ελληνικά τάγματα ασφαλείας που συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς.
    Αντικείμενο μελέτης αποτελούν επίσης οι λόγοι που οδήγησαν στην επιβολή «αντιποίνων”, και οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων αυτών, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκε το ζήτημα από τις δικαστικές αρχές στην Ελλάδα και τη Γερμανία κατά τη μεταπολεμική περίοδο.

    Έτσι η σφαγή αμάχων στο πλαίσιο της επιχείρησης «Καλάβρυτα” μετατράπηκε αναπόφευκτα σε βασικό θέμα του βιβλίου. Με βάση τον αριθμό των θυμάτων, πρόκειται προφανώς για το μεγαλύτερο έγκλημα πολέμου που διέπραξε η Βέρμαχτ σε μη σλαβόφωνο κράτος κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. (biblionet.gr)

Και τα τρία βιβλία του Χέρμαν Φρανκ Μάγερ κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Καλέντη και από τις εκδόσεις Εστίας
Ο Χέρμαν Φρανκ Μάγερ (Hermann Frank Meyer), γεννήθηκε το 1940 στη Γερμανία. Σπούδασε διεθνές εμπόριο στο Αμβούργο, στο Παρίσι και στο Οχάιο των ΗΠΑ. Έζησε και εργάστηκε στην Ισπανία, τη Γαλλία, τη Νιγηρία και την Ελβετία και, τέλος, στις Βρυξέλλες, όπου και διηύθυνε την ευρωπαϊκή έδρα μεγάλης αμερικανικής εταιρείας. Το 1981 δημιούργησε δική του επιχείρηση στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Ο Χέρμαν Φ. Μάγερ επισκέφτηκε την Ελλάδα για πρώτη φορά το 1963, για να αναζητήσει τα ίχνη του αγνοούμενου πατέρα του, ο οποίος, ως Γερμανός αξιωματικός της Βέρμαχτ, είχε έρθει στην Ελλάδα το 1942 για να συμμετάσχει στην επισκευή της γέφυρας του Γοργοποτάμου. Πιάστηκε αιχμάλωτος από τον ΕΛΑΣ και τον Απρίλιο του 1943, εκτελέστηκε μαζί με 30 ακόμη στρατιώτες. Ο Χέρμαν Φ. Μάγερ χρειάστηκε είκοσι πέντε χρόνια να συγκεντρώσει τα στοιχεία για τον θάνατο του πατέρα του.

Το βιβλίο του «Η Αναζήτηση” (Αθήνα, 1995), αναφέρεται σε αυτή την έρευνα για τον εκτελεσθέντα πατέρα του. Είχε δημοσιεύσει επίσης άρθρα για την γερμανική κατοχή στην Ελλάδα καθώς και το βιβλίο «Η φρίκη του Κομμένου” (Αθήνα 1998), σχετικά με τη σφαγή αμάχων στο χωριό Κομμένο της Ηπείρου, τον Αύγουστο του 1943.

Το τελευταίο του βιβλίο (2004) με τον τίτλο «Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα” ανασυνθέτει τα αιματηρά ίχνη της 11ης Μεραρχίας Καταδρομών της Βέρμαχτ από τη Βιέννη το 1941, ως τα Καλάβρυτα το 1944 τα οποία και κάηκαν ολοσχερώς από τους στρατιώτες – εκτελεστές των εντολών του αιμοσταγούς διοικητή τους.

Έπεσε θύμα αυτοκινητιστικού δυστυχήματος στις 11 Απριλίου 2009 ενώ έκανε ποδήλατο με τον γιο του σε ένα χωριό νότια του Αμβούργου. (Από zougla.gr)

περισσότερα για τον Χέρμαν Φρανκ Μάγερ: Η γενιά των πατέρων μας απέτυχε οικτρά

Η Αρπαγη της Ελλαδας

Χρέος και ιδιωτικοποιήσεις – Ένα κοινοβουλευτικό χρονικό
Η Αρπαγή της Ελλάδας
Η Αρπαγή της Ελλάδας
της Νάντιας Βαλαβάνη σελ. 296

Ο αρχαιοελληνικός μύθος λέει πως ο ερωτοχτυπημένος Δίας μεταμορφώθηκε σε ήρεμο μα δυνατό ταύρο για να γοητεύσει και να αρπάξει την ανυποψίαστη Ευρώπη, κόρη των ηγεμόνων της Φοινίκης.

Η Ελλάδα εδώ και πέντε χρόνια βιώνει μια παράδοξη μετάλλαξη του αρχέγονου μύθου: είναι η ίδια θύμα «αρπαγής» από τη σημερινή «Ευρώπη» και άλλες «φίλιες» δυνάμεις. Μόνο που αυτή η αρπαγή δεν έχει κανέναν ερωτισμό ή γοητεία.

Είναι μια συστηματική λεηλασία και διάλυση της χώρας, της κυριαρχίας της, του δημόσιου πλούτου της, με πρόσχημα το απύθμενο δημόσιο χρέος. Είναι, ταυτόχρονα, ένα κοινωνικό ολοκαύτωμα για τη μεγάλη πλειοψηφία του λαού της.

Το βιβλίο είναι ένα σύντομο κοινοβουλευτικό χρονικό αυτής της λεηλασίας, που εκπορεύεται από το νεοφιλελεύθερο δόγμα της «εσωτερικής υποτίμησης» ανθρώπων και περιουσιακών στοιχείων και, με πρόσχημα ένα μη βιώσιμο χρέος, καταλήγει στην πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων: στο σκανδαλώδες ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου μέσω του ΤΑΙΠΕΔ.

Η ανάκτηση του ελέγχου και η πραγματική αξιοποίηση του δημόσιου πλούτου με αφετηρία το συμφέρον του λαού και του τόπου είναι όρος επιβίωσης της κοινωνίας και της χώρας, προϋπόθεση για ένα ριζικά διαφορετικό, ελπιδοφόρο μέλλον

livanis.gr

George I. Gurdjieff: Συναντησεις με αξιοσημειωτους ανθρωπους

Από τον Ελληνισμό του Πόντου ένας Έλλην Μυστικιστής Φιλόσοφος

GurdjieffCapture
Γεώργιος Γκουρτζίεφ

G. I. Gourjieff - Συναντήσεις με αξιοσηείωτους ανθρώπους
G. I. Gurjieff – Συναντήσεις με αξιοσηείωτους ανθρώπους

Meeting with Remarquable Men
G. I. Gurjieff – Meetings with Remarquable Men

Peter Ouspensky
Peter Ouspensky

Ο Γεώργιος Γκουρτζίεφ (Γεώργιος Γεωργιάδης) —Georges Ivanovitch Gurdjieff, ήταν Ελληνο-Αρμένιος μυστικιστής φιλόσοφος και πνευματικός δάσκαλος. Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη (Gyumri), της σημερινής Αρμενίας (τότε περιοχή της Ρωσικής Αυτοκρατορίας), από πατέρα Πόντιο και Αρμένια μητέρα. Το ακριβές έτος της γέννησής του κυμαίνεται μεταξύ του 1866 και του 1877 και δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα. Μεγάλωσε στο Καρς του Καυκάσου και στα νεανικά του χρόνια ταξίδεψε σε πολλά μέρη του κόσμου (Κεντρική Ασία, Αίγυπτος, Ρώμη, Ελλάδα και αλλού), πριν επιστρέψει στην Ρωσία το 1912.

Το 1912 ο Γκουρτζίεφ αρχίζει να συγκεντρώνει τους μαθητές του και να οργανώνει ομάδες στη Μόσχα και στην Αγία Πετρούπολη. Την ίδια χρονιά παντρεύεται την Julia Ostrowska. Το 1916 δέχεται ως μαθητή του τον Πήτερ Ουσπένσκυ.

Την εποχή της Ρωσικής Επανάστασης (1917), μαζί με ομάδα μαθητών του, αφήνει την Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη και μετακινείται στην περιοχή του Καυκάσου και κατόπιν στην Κωνσταντινούπολη. Το 1922 εγκαθίσταται με πολλούς μαθητές του στο Παρίσι και ιδρύει εκεί το «Ινστιτούτο για την αρμονική ανάπτυξη του Ανθρώπου” που στεγαζόταν στο Chateau de Prieure, κοντά στο Παρίσι. Το 1924 επισκέπτεται τις Η.Π.Α., και διαλύει το Ινστιτούτο του, χωρίς ωστόσο να σταματήσει να διδάσκει. Ο Γκουρτζίεφ πέθανε τον Οκτώβριο του 1949 και κηδεύτηκε στο Παρίσι.
Η βασική του θέση και διδασκαλία είναι ότι ο άνθρωπος κατά τη διάρκεια του βίου του ζει σε μία μορφή ύπνου και σχεδόν καθ’ ολοκληρία μηχανικά χωρίς να έχει πραγματική γνώση ούτε της εξωτερικής αλλά κυρίως της εσωτερικής του πραγματικότητας. Από αυτή την κατάσταση ο άνθρωπος μπορεί να δραπετεύσει μέσω δικής του συνειδητής προσπάθειας και θεληματικής ταλαιπωρίας και με τη βοήθεια ανθρώπων που έχουν ήδη προχωρήσει πριν από αυτόν σε κάποιον βαθμό προς αυτή την κατεύθυνση. Η ανακάλυψη του τι ακριβώς σημαίνουν οι όροι «συνειδητή προσπάθεια” και «θεληματική ταλαιπωρία” που χρησιμοποιούσε ο Γκουρτζίεφ αποτελεί η ίδια τμήμα της διαδικασίας της εξέλιξης του κάθε ανθρώπου.

Το σύστημα διδασκαλίας που πρότεινε, απευθύνεται στην πλειονότητα των ανθρώπων, χωρίς να τίθεται ζήτημα φύλου, καταγωγής, θρησκείας, κ.λ.π.. Για τους περισσότερους μελετητές ο Γκουρτζίεφ θα παραμένει ένα αίνιγμα, κάτι που ίσως αποτελούσε και την επιθυμία και του ίδιου, χωρίς αυτό σε καμία περίπτωση να σημαίνει απομάκρυνση από τον κοινό άνθρωπο, αλλά το αντίθετο. Άλλωστε μια από τις φράσεις – διδασκαλία του είναι «Αν θες κάτι δικό σου για πάντα, δώρησε το”, μια φράση κλειδί για την προσφορά στον συνάνθρωπο.

Άλλα έργα του Ιστορίες του Βελζεβούλ στον εγγονό του, Η ζωή είναι αληθινή μόνο όταν «Είμαι”, Θεωρήσεις του πραγματικού κόσμου«. Τη διδασκαλία του διετύπωσε γραπτώς ο στενός του φίλος και μαθητής Πήτερ Ουσπένσκυ με τα έργα του Ο κόσμος του θαυμαστού, ο Τέταρτος Δρόμος, το Tertium Organum.

Υπόθεση Ο συγγραφεύς εδώ γράφει για την κραυγή αγωνίας που τον διακατέχει. «Υποφέρω, υποφέρεις από το χάος που βρίσκεται μέσα σου«. Μας λέει ν’ ανοίξουμε τα μάτια μας, μας ρωτάει γιατί βρισκόμαστε εδώ, τι επιθυμούμε, σε ποιές δυνάμεις υπακούουμε. Μας ρωτάει αν καταλαβαίνουμε αληθινά το ποιοί είμαστε. Μερικώς βιβλίο περιπέτειας και περιπλάνησης, μερικώς πνευματικό οδήγημα, αυτό το σύγγραμα είναι διαποτισμένο με την αναζήτηση για τη μοναδική αλήθεια που πίστευε ο Γκουρτζίεφ: «Τι είμαι πραγματικά;”.

Caucasus Greek Orthodox cleric and community leaders.jpg
Έλληνας ιερεύς και αξιωματούχοι του Καυκάσου

Με γλαφυρότητα και γοητεία μας περιγράφει τις περιπλανήσεις του με τη συνοδεία αξιόλογων ανθρώπων που τον συνόδευαν με ενθουσιασμό στην αναζήτηση της Αλήθειας στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας . Μεταξύ αυτών ο πατέρας του, ένας ρώσος πρίγκηπας αφοσιωμένος στην αναζήτηση της Αλήθειας, ένας Χριστιανός Ιεραπόστολος, μια γυναίκα που διέφυγε την σκλαβιά για να γίνει πιστό μέρος της συντροφιάς αυτής. Το «Συναντήσεις με αξιωσημείωτους ανθρώπους”, καλύπτει το νόημα του τι σημαίνει να ζεις πραγματικά —με συνείδηση, σκοπό και καρδιά.

πληροφορίες public.gr «Συναντήσεις με Αξιοσημείωτους ανθρώπους” (κατόπιν παραγγελίας ISBN: 9789602642058 – Κωδ. Προϊόντος: #0772390)

Herman Hesse: Ανθρωπος η Λυκος;

Ο άνθρωπος ως Λύκος της Στέππας

Herman Hesse - Knulp
Herman Hesse – Knulp

Steppenwolf
Herman Hesse (novel) Steppenwolf

Herman Hesse
Herman Hesse 1877 – 1962

Ο Χέρμαν Έσσε (1877 – 1962) έγινε γνωστός με το βιβλίο του Σιντάρτα. Το Σιντάρτα είναι ένα από τα βασικά μυθιστορηματικά τεκμήρια της σύγχρονης εποχής. Καταγραφή της πορείας ενός ανθρώπου που ψάχνει να βρει τον εαυτό του και τη βαθύτερη αλήθεια της ζωής, γραμμένη με βιβλική σχεδόν απλότητα και ομορφιά, που καταλήγει σ’ έναν παθιασμένο ύμνο της ατομικότητας και της πνευματικής ανεξαρτησίας. Δεν είναι περίεργο που το βιβλίο τούτο, απαλλαγμένο από τις βαριές, αποπνικτικές αναθυμιάσεις της εποχής των ορθοδοξιών και των δογμάτων, έγινε κάτι σαν ευαγγέλιο για τις γενιές του ποπ και του ροκ, για τις γενιές της σύγχρονης μαρκουζικής μεταμαρξιστικής αμφισβήτησης.

Μέσα στις λιγοστές σελίδες του Σιντάρτα, οι νέοι βρήκαν την πιστή, αποκαλυπτική αντανάκλαση του κόσμου που αγωνίζονται να δημιουργήσουν: ενός κόσμου όπου η πείρα και η γνώση κατακτούνται και δε χαρίζονται, όπου ο έρωτας είναι μαθητεία, γνωστική περιπέτεια κι όχι φτηνός συναισθηματισμός, ενός κόσμου, τέλος, όπου η ζωή προχωρεί προς το αύριο, χωρίς να δεσμεύεται από την πίστη και τις φιλοδοξίες κανενός χθες.
Είναι αμφίβολο αν υπάρχει στη σύγχρονη λογοτεχνία άλλο βιβλίο τόσο αποκαλυπτικό, τόσο πολύτιμο για τους νέους του καιρού μας… για όσους θέλουν να είναι νέοι.

Ντέμιαν Πέρα από την επιφανειακή διάκριση ανάμεσα στο καλό και στο κακό, στο «φωτεινό» και στο «σκοτεινό» κόσμο, ο νεαρός Εμίλ Σίνκλερ αναζητά την ολοκλήρωση, γυρεύει να βρει τον πραγματικό του εαυτό, καθώς περνά τα διαδοχικά στάδια της παιδικής και της εφηβικής ηλικίας. Ένας δρόμος κουραστικός, μια περιπέτεια του νου και της ψυχής, μια πορεία κοπιαστική. Στήριγμα, φίλος και οδηγός του ένας μεγαλύτερος μαθητής, ο Ντέμιαν. Μορφή άλλοτε θεϊκή, άλλοτε σατανική, συμβολίζει τον άνθρωπο, το μοναδικό και ξεχωριστό σημείο όπου συγκλίνουν τα φαινόμενα του σύμπαντος.

Νάρκισσος και Χρυσόστομος Tο Nάρκισσος και Xρυσόστομος, μυθιστόρημα της όψιμης ωριμότητας του Έρμαν Έσσε, στην οποία ανήκουν και τα όμοιου ψυχισμού έργα του Nτέμιαν και O λύκος της στέπας, είναι βαθιά επηρεασμένο από την ψυχαναλυτική μέθοδο του Kαρλ Γιουνγκ στη σκιαγράφηση των ηρώων του έργου. Tα δίδυμα έρως – θάνατος, ομορφιά – ασχήμια, δικαιοσύνη – αδικία, ειρήνη – σφαγή αποτελούν τον κεντρικό άξονα ενός ακόμη γοητευτικού μυθιστορήματος, όπου με τρόπο άκρως αισθητικό αποδεικνύεται η ανάγκη προσαρμογής του ανθρώπου σ’ ένα ανώτερο συνθετικό επίπεδο, πέραν του καλού και του κακού.

Ο λύκος της Στέππας – Το δέκατο μυθιστόρημα που έγραψε ο Έσσε («Der Steppenwolf” 1927) Πρόκειται για την ανάπτυξη εν είδη διατριβής της έννοιας της διττής υπόστασης του ανθρώπου αφ’ ενός σαν ένα ψυχικά και πνευματικά ανώτερο όν, αφ’ ετέρου της κατώτερης υπόστασης του σαν ένας (μοναχικός) λύκος της στέππας. Αντανακλά τη βαθειά κρίση που πέρασε ο Έσσε στα μέσα της δεκαετίας του ’20 στην εσωτερική του ζωή καθώς μια περίεργη αντίφαση εκδηλώνεται στο χαρακτήρα του – πότε με την αίσθηση της πνευματικότητας, πότε με παράξενα επιθετικά γνωρίσματα μοναξιάς και στέρησης.

Πρόκειται για βιβλία με έντονη την εναγώνια αναζήτηση για την προσωπική ολοκλήρωση μέσω της έρευνας περί του Θείου και των αντιθέτων που συγκροτούν την ανθρώπινη διανόηση (Δυϊσμός). Επηρεασμένος από την Ανατολική Φιλοσοφία της δίδει εξέχουσα σημασία στα μυθιστορήματα του ιδιαίτερα με το «Ταξίδι στην Ανατολή” που εκδόθηκε το 1932 και την διέδοσε στη Δύση.

Μυθιστόρημα που γνώρισε επιτυχία επίσης είναι το Γερτρούδη. Η Γερτρούδη αστράφτει με την ομορφιά της σαν ένα σύμβολο της ζωής που ακτινοβολεί τα νιάτα και την αθωότητα. Θα μείνει, όμως, για τον ήρωα κάτι απρόσιτο. Σαν όνειρο απλησίαστο – κι ας είναι δίπλα του. Ο καλύτερος φίλος του θα γίνει άντρας της. Αλλά δε θα ζήσουν ευτυχισμένοι. Ο Έσσε λέει πως είναι πιο σωστό να υπομείνεις το άδικο παρά να το διαπράξεις. Έτσι θα φερθεί ο κεντρικός του ήρωας, γιατί, ψάχνοντας να βρει το αληθινό εγώ του, άθελά του ψάχνει για τη βάση κάθε ζωής, πηγαίνει πέρα από το καλό και το κακό, χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο άσβεστος έρωτας, η Γερτρούδη, παύει να φωτίζει σαν άστρο αυτή την «άλλη ζωή» του ανθρώπου που αγαπά χωρίς αντάλλαγμα. Γυρίστηκε ταινία σε σκηνοθεσία του Ελβετού Καρλ Ντράγερ.

Άλλα έργα του που γυρίστηκαν ταινίες είναι το Σιντάρτα (Siddhartha 1972) και ο Λύκος της Στέππας (Steppenwolf 1974). Στον Ευρωπαϊκό αστικό περίγυρο μετά το τέλος του Β΄Π.Π. μπορεί να υπάρξει κάτι που θα σώσει τον άνθρωπο; Ο Χάρρυ Χάλλερ, ένας μονήρης διανοούμενος μάχεται να αντιμετωπίσει τη διπλή του φύση: να ‘ναι συγχρόνως άνθρωπος αλλά και θηρίο —ένας μοναχικός λύκος της στέππας με τους Max von Syntov, Dominique Sanda.

O Herman Hesse γεννήθηκε στο Calw (Βυρτεμβέργη) της Γερμανίας στα 1877. Βιβλιοπώλης στην αρχή, έγινε γρήγορα γνωστός με τα ποιήματα και τα μυθιστορήματά του. Στα 1904 δημοσιεύει το πρώτο του μυθιστόρημα, Πήτερ Κάμεντσιντ, και απο κεί και πέρα κερδίζει το ψωμί του απ’ τα γραφτά του. Στη Ροσάλντε (1914) εξετάζει τα προβλήματα του καλλιτέχνη, ο Κνουλπ (1915) είναι μια προσφορά στην αλητεία, ο Ντέμιαν (1919) αποτελεί μια ψυχαναλυτική μελέτη της αιμομειξίας, ενώ στο Νάρκισσος και Χρυσόστομος (1930) σκιαγραφεί τις δυο πλευρές της ανθρώπινης φύσης, αντιπαραθέτοντας ένα μοναχό με έναν ηδονιστή. Ο Λύκος της Στέπας (1927) αντικαθρεπτίζει τη σύγχυση της σύγχρονης ύπαρξης, ενώ ο Μαγκίστερ Λούντι (1945) δεν είναι παρά μια ουτοπική φαντασία πάνω στο θέμα της απόσυρσης απ’ τον κόσμο. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το Ταξίδι στην Ανατολή (1932), ένα απ’ τα πρώτα βιβλία που κίνησαν στον 20ό αι. το ενδιαφέρον της Δύσης για την ανατολική φιλοσοφία και στάση ζωής.

Οι βασικές επιρροές στο έργο του Έσσε είναι, όπως ο ίδιος λέει: «Το χριστιανικό και απόλυτα αντεθνικιστικό πνεύμα των γονιών μου, η μελέτη των μεγάλων Κινέζων δασκάλων και η φυσιογνωμία του ιστορικού Γιάκομπ Μπούρκχαρντ».

Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, διαμαρτυρόμενος ενάντια στο μιλιταριστικό καθεστώς, εγκατέλειψε τη Γερμανία κι εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία (Montagnola), όπου και πέθανε το 1962. Πήρε το Βραβείο Γκαίτε το 1946 και το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1947. Ο χρόνος δεν κατάφερε να μειώσει την αξία του έργου του Έσσε, που βασικό του θέμα είναι η ολόψυχη και εναγώνια προσπάθεια του ατόμου να χτίσει έναν ακέριο και αρμονικό εαυτό.

Στη Μοντανιόλα – Ιταλικές Άλπεις, (κοντά στη λίμνη Λουγκάνο) της Ελβετίας,  το μεγάλο σπίτι που ζούσε από το 1931, σήμερα λειτουργεί ως μουσείο με την ονομασία (Casa Hesse).

Πηγή πληροφοριών: kastaniotis.com, imdb.com

Οι Δαιμονισμενοι

Οι Δαιμονισμένοι
Οι Δαιμονισμενοι – Ινδικτος 2008

Τυχαία έπεσα πάνω στο μπλογκ του Ίνδικτου. Κατεβαίνοντας  τη σελίδα βρήκα τη καταχώριση για τους «Δαιμονισμένους” του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Πω-πω σκέφτηκα το είχα ξεχάσει το βιβλίο αυτό! Ωστόσο ήταν στην «εύκολη βιβλιοθήκη” μου – μια βιβλιοθήκη που έχω στην κουζίνα και βάζω ό,τι θα ‘ναι εύκολο να ξαναβρώ. Άδικα όμως κι αυτά τα βιβλία, μέσα σε χαρτιά, περιοδικά, ντοσσιέ, σημειώσεις, ατζέντες, cd.’s κουτάκια, πανεράκια, prospectus, τσαντάκια, χάνουν την όψη τους, έτσι τακτοποιημένα με τις ράχες τους να σκεπάζοναι από διάφορα άλλα αντικείμενα…

Είχαμε πάει σινεμά. Στο «Είμαι η Κούβα”, στο Έλλη Ακαδημίας. Βγαίνοντας περάσαμε μπροστά από του Παπασωτηρίου στην Ακαδημίας. Μπήκαμε να ρίξουμε μια ματιά – πλησίαζαν και Χριστούγεννα – μέρες εορταστικές όλο και κάποιο βιβλίο σκέφτηκα θα μου χρειάζεται. Εκεί λοιπόν στον πάγκο ήταν το ογκώδες 1257 σελίδες! μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι «οι Δαιμονισμένοι”. Το πήρα στα χέρια μου κι άρχισα να διαβάζω λίγο στην αρχή. Εντύπωση μου έκανε η ρέουσα γλώσσα, η ευκρίνεια του τυπωμένου χαρτιού, κάποια σχετικά με το θέμα, σκίτσα. Ο Ντοστογιέφσκι στις παλιές εκδόσεις του Γκοβόστη δεν διαβάζεται πλέον – θαμπό χαρτί, μικρά γράμματα, κάνει παλιό μυθιστόρημα (παλιάς κοπής) που λένε, που δυσκολεύει την απόφαση να το πιάσεις στα χέρια σου, να το ξαναδιαβάσεις – αν το ‘χεις ήδη διαβασμένο από παλιά.
«Το διαβάσατε;” ρωτάω τον πωλητή
«Ναι, πολύ ωραίο!”
«Μα είναι τόσο μεγάλο! – δηλαδή σε πόσο καιρό;
«Σε καμμιά δεκαριά μέρες...” μου λέει.
Είχα πεισθεί λοιπόν πως αυτό το βιβλίο θα διαβάζεται άνετα και γρήγορα. Είχα ξεχάσει βέβαια εκείνη τη στιγμή πως παρέμενε το θέμα πως ο Ντοστογιέφσκι διαβάζεται δύσκολα γιατί είναι δαιδαλώδης και εξιστορεί τα πάντα στη παραμικρότερη λεπτομέρεια τους… Πως οι διάλογοι του είναι μεγάλοι ενώ παρεμβαίνει και ο ίδιος με σχολιασμούς στα διαμοιβόμενα… Πως περιγράφει μια Ρωσία που ούτε καν ξέρω και τελευταίο, μα καθόλου αμελητέο πως τα ονόματα των χαρακτήρων του είνα δυσκολοπρόφερτα και δεν παραμένουν εύκολα στη μνήμη εν όσω διαβάζεις το μυθιστόρημα εκόμα.

Τούτο το βιβλίο ήταν μικρού σχήματος, με απλό αλλά αινιγματικό εξώφυλλο. Μαύρο φόντο και δυο γραμμές να τρέχουν στο μαύρο φόντο όπου ήταν με κόκκινα γράμματα ο τίτλος λοξά τεμνόμενες στο πάνω μέρος εν είδει σταυρού. Εντυπωσιακό πράγματι εν τη απλότητι του. Εκδόσεις Ίνδικτος, 2008, Α΄έκδοση στη Ρωσία, το 1871. Ο σελιδοδείκτης έδειχνε τη σελίδα 28! Το βιβλίο ήταν αφημένο, οι ήρωες του κλεισμένοι στις σελίδες του κοιμόντουσαν ώσπου το βλέμμα του Αναγνώστη να τους επαναφέρει στη ζωή, τα χέρια του να ζεστάνουν τη παγωμένη τους σάρκα.


Gaetano Donizetti – Bergamo, Ιταλιας 1797 – 1848 (51)

Αυτά έχει η καταναλωτική κοινωνία που την εποχή που αγοράστηκε προ κρίσης η τάση ήταν να κάνουμε συνέχεια κάποιο «δώρο στον εαυτό μας«. Πέρασαν μέρες, βδομάδες και όλο και κάποια άλλα βιβλία είχα αγοράσει για να τ’ αρχίσω και να τ’ αφήσω πάλι στα μισά τους ή στην αρχή τους.  Παρεμβάλονταν και οι εκδόσεις της Labraki Press, με τις ωραίες σειρές – τα Αριστουργήματα της Λογοτεχνίας και όλο κάποιο βιβλίο είχαν που να κέντριζε την επιθυμία μου να το αποκτήσω…

Τελευταίο ήταν «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι” με τους Ντόριαν, Μπάζιλ, Χάρι, Σίλβια Βέϊν, να τριγυρίζουν τα πρωϊνά μου στη βεράντα όπου συνήθως κάθομαι το καλοκαίρι.

Dostoyevsky
Fyodor Dostoyevsky – 1821-1881

Τώρα το βιβλίο βρίσκεται εδώ, δίπλα μου. Το άρθρο στο μπλογκ του Ίνδικτου κεντρίζει την όρεξη να το ξαναπιάσω… Ο Ντοστογιέφσκι! Θυμάμαι το «Έγκλημα και Τιμωρία«, τους «Αδελφούς Καραμαζώφ«, τον «Ηλίθιο«, το «Υπόγειο«, τον «Παίχτη” – όλα έργα μεγάλης πλοκής, ένα παλίμψηστο των ανθρώπινων μορφών με τραγική μοίρα, ωστόσο περιχαρακωμένοι στη καθημερινή τος αθλιότητα, έχοντας τη τόσο αποδεχθεί, που και να τους έλεγες ότι μπορούν ν’ αλλάξουν τα πράγματα – εκείνοι δεν θα άλλαζαν τη ζωή τους, αν ήταν ν’ απαρνηθούν τα προσφιλή τους πρόσωπα και τις αγαπημένες τους συνήθειες…! Ένας κόσμος βγαλμένος από τα άδυτα της ανθρώπινης καταχνιάς…

Εκεί που οι μυθιστορηματικοί πλην όμως τόσο αληθινοί χαρακτήρες ενδεδυμένοι με  το μανδύα του παίχτη (Alexei Ivanovich) των Καζίνο, του απόκληρου, του μέθυσου, του φονιά, του δυστυχή πένητα ή μηδενιστή πρίγκηπα των Δαιμονισμένων Νετσάγεφ, του γητευτή των γυναικών Σταβρόγκιν (Nikolai Vsevolodovich Stavrogin), καθώς και του αποκαλούμενου «Ηλίθιου” πρίγκηπα Μίσκιν (Nikolayevich Myshkin) – του ομώνυμου μυθιστορήματος, πλανώνται μέσα στις σελίδες, πάντα ζωντανοί όλοι στο ίδιο μεγάλο καζάνι βράζοντας, αυτό της ανθρώπινης δυστυχίας.

Αυτόν τον κόσμο τον ενδεδυμένο λοιπόν με τα πάθη και τις δυσυχίες του, δεν θέλουμε σήμερα να αποδεχθούμε. Τυλιγμένοι στο απατηλό μανδύα της φανταχτερής πλην όμως απατηλής πραγματικότητας, με τα τόσα ερεθίσματα να μας περιτριγυρίζουν, με τα θεάματα, τις βιτρίνες, τα δώρα, ξεχάσαμε πως η Ανθρώπινη Ψυχή δεν αλλάζει. Η δυστυχία μας φαίνεται κάτι μακρινό κρυμμένο στις ειδήσεις των εφημερίδων. Φόνοι, απάτες, φτώχια και δυστυχία στέκονται μακριά μας ξορκισμένα φαντάσματα.

Όμως ξεχνάμε πως αν αφήσουμε το δικό μας κουκούλι θα βρούμε πράγματι πως όλα αυτά δεν είναι και τόσο μακρινά. Δεν είναι κλεισμένα στις σελίδες των βιβλίων του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκυ, δεν είναι στις εφημερίδες, βρίσκονται εδώ δίπλα μας, κοντά μας, στον πλανήτη αυτό που ζουμε εν έτει 2011 και που τον λένε Γη.

Σχετικά: >> Περί δαιμονίων και άλλων τινών >> Gaetano Donizetti >> Είμαι η Κούβα >> Παπασωτηρίου
Πηγή Α΄εικόναςΠηγή Β΄εικόνας