Αρχείο ετικέτας Fellini

I Vitelloni

VitelloniΑυτό το έργο είναι πράγματι κορυφαίο. Δείχνει όλη την επαρχιακή στενόκαρδη πόλη με τις φιλοδοξίες των νέων να ξεφύγουν απ’ αυτή. Όμως τι θα έχει να τους προσφέρει η πρωτεύουσα; Αυτό είναι άγνωστο αλλά η ζωή στην επαρχία είναι τόσο πνιγηρή που ο ήρωας θα βρει στη φυγή μια λύση. Έργο με αυτοβιογραφικά στοιχεία του σκηνοθέτη του που κι αυτός διάλεξε τη μεγάλη πόλη, τη Ρώμη για να εκπληρώσει το όνειρο του – να γίνει σκηνοθέτης.


I vitelloni (1953) on IMDb

Ανατομία των ηθών και των αδιεξόδων – ακόμη μια απαισιόδοξη ματιά του σκηνοθέτη στον Ιταλικό – μιας άλλης εποχής πια, περίγυρο που δεν ωραιοποιεί με συνειρμούς τύπου ρομαντικού «ταγκό», μια ιστορία – με ενθουσιώδη αρχή, μελαγχολική συνάμα αστεία εξέλιξη,  άδοξο και άγνωστο εν πολλοίς τέλος.  Το έργο είναι επιγραμματικά μια απαισιόδοξη ματιά στην επαρχιακή ζωή, με όσα αυτή επιφέρει. Μουσική Nino Rotta.

Ανωτεροι πολιτισμοι – Γλυκεια Ζωη

Γλυκεια Ζωη του Federico Fellini – 1960  Πρωταγωνιστούν: Marcello Mastroianni, Anita Ekberg, Anouk Aimée

Γλυκειά ζωή
Γλυκειά Ζωή Fontanα di Trevi – Ρώμη – Marcello Mastroianni, Anita Ekberg

Dolce Vita
Anita Ekberg – Marcello Mastroianni – La Dolce Vita 1960

La Dolce Vita Anita Ekberg
La Dolce Vita – Anita Ekberg

Η Ελλάδα έχοντας μεγαλύτερο ιστορικό παρελθόν από την Ιταλία δεν μπόρεσε να ενσωματώσει στη σύγχρονη εποχή το ιστορικό της παρελθόν αιώνων. Προσπάθειες έγιναν – βλέπε προτάσεις (Τρίτση, Μερκούρη) για την ενοποίηση Ιστορικού Κέντρου, άξονας που θα συνένωνε τη παλιά (Μοναστηράκι, Πλάκα, Θησείο, Ψυρρή, Κεραμεικός) με τη νέα Αθήνα (έως Ομόνοια, Σύνταγμα και πέρα).
Σήμερα το παλιό κέντρο έχει γίνει καταφύγιο λογής μεταναστών, παράνομου εμπορίου, εγκλήματος με ορισμένους Αρχαιολογικούς χώρους που αν και μέσω του υποβαθμισμένου άξονα συγκεντρώνουν τους τουρίστες ενώ για του ίδιους τους Αθηναίους έχουν γίνει απροσπέλαστοι λόγω του προβληματικού έως επικίνδυνου περίγυρου τους.

Αντίθετα στην Ιταλία το κέντρο της Ρώμης είναι σημείο ύψιστης θέασης, αξίας, αξιοποίησης. Ποιος δε γνωρίζει την περίφημη Fontana Trevi όπου ο Fellini γύρισε τη διάσημη σκηνή με το συντριβάνι; Εν μέσω των έρημων δρόμων του κέντρου της Ρώμης, οι πρωταγωνιστές βουτάνε στα νερά του ιστορικού σιντριβανιού όπου είθισται να ρίχνουν νομίσματα συνοδεία κάποιας ευχής, μέσα στα νερά που φορτισμένα καθώς είναι με τη δύναμη της ενέργειας ανθρώπων που σμίλεψαν τα περιβάλλοντα αγάλματα και άλλων που κάθισαν σαν επισκέπτες να θαυμάσουν τη θέα τους, να πάρουν κάτι από τη δύναμη τους μέσω του αγωγού των νερών που αναβλύζουν σκεπάζοντας με τον ήχο τους κάθε τι ανθρώπινο και παροδικό. Να ευχηθούν για κάτι νέο που θα αντικαταστούσε το φθαρμένο άρα και φθοροποιό παρόν.

Σημασία σκηνής Fontana di Trevi στο έργο «Dolce Vita» του Fellini: Ο κουρασμένος, κυνικός φωτογράφος, αυτός που κυνηγάει τις γυναίκες σαν γνήσιος Δον Ζουάν του Μότσαρτ, ακολουθώντας την Anita Ekberg στα νερά του σιντριβανιού, πλησιάζει στη δυνατότητα που υπάρχει στη ζωή του να ξαναγεννηθεί βαπτιζόμενος εκ νέου στα εξιλεωτικά νερά της αρχαίας σοφίας. Η μεταφυσική τους σημασία ενδυναμώνεται από την αθωότητα που μεταδίδεται από το γατάκι που ανέμελα ισορροπεί στο κεφάλι της, η απόλυτα ξανθιά, ωραία ηθοποιός της Cinecitta – υποδηλώνοντας έτσι τη σύζευξη αθωότητας και αισθησιασμού εν μέσω της ισχύος που εκπηγάζει δια μέσου της Ιστορίας, από τα αρχαία αγάλματα και τους ιστορικούς πίδακες του συντριβανιού.


La dolce vita (1960) on IMDb

Οι Έλληνες προβάλλουν σήμερα ό,τι το φθηνότερο και αποκρουστικό – πράγμα που σημαίνει τη παραμέριση του ωραίου προς χάριν του φθηνού και ευτελούς. Λέμε συνέχεια για τις υποβαθμισμένες περιοχές, για τα ναρκωτικά, την εγληματικότητα παραβλέποντας έτσι – απαξιώνοντας το το αρχαίο κάλλος που περιβάλλει όλη την Αθήνα εν μέσω κακογουστιάς φθηνής τουριστικοποίησης, κυνηγιού του κέρδους από τον τουρισμό ενώ αποκλειστικό μέλλημα θα έπρεπε να είναι η προβολή και αξιοποίηση όλων των ιστορικών θησαυρών της Αθήνας, πόλης των αγαλμάτων και της γλαυκός – δηλαδή του ωραίου και της σοφίας.

Αντί να κοιτάμε το ωραίο και να το εξαίρουμε, μένουμε στο άσχημο γνωρίζοντας πως κολλημένοι σ’ αυτό το εθνικό πια βίτσιο χάνουμε ό,τι πιο ωραίο θα μπορούσαν σήμερα τα μάτια μας να αντικρύσουν! Γλυκειά ζωή είναι ό,τι καλίτερο μπορεί η ζωή να προσφέρει αλλά η σημασία είναι διττή: Μπορεί να γίνει και ό,τι χειρότερο.

8 1/2 (Οκτωμισυ)


Είδα το έργο πρόσφατα στο dvd του Βήματος. Το παρακολούθησα με ενδιαφέρον. Ήταν μια άλλη ατμόσφαιρα: Ο Μαστρογιάννι (Marcello Mastroianni) εξαίρετος, η Σάντρα Μίλο (Sandra Milo), οι κήποι του Τίβερη, ο θαυματοποιός – «Σκέψου κάτι!»  -«Να ζήσω 150 χρόνια:» η απάντηση – και η συνεργάτις του που αμέσως  θραμβευτικά το ανακοίνωνε – της μετέδιδε τη σκέψη τηλεπαθητικά – σκέψη που ο ίδιος τηλεπαθητικά διάβαζε από τον άλλο – εξηγούσε στο ακροατήριο του… μάλλον όμως επρόκειτο για τέχνασμα – επέβαλε την προσυμφωνημένη με τη συνεργάτιδα του, νο 1 ακέψη, στον άλλον!
Η Σαρακίνα, στην ακρογιαλιά με όλο το τσούρμο των παιδιών να παρακολουθεί τον αδέξιο λόγω πάχους της χορό της, η εκκλησία, οι παπάδες, οι κλόουν – όλος ο θίασος Φελλίνι επί σκηνής για να κλείσει σ’ ένα μεγαλειώδες φινάλε με τη σκηνή του διαστημικού σταθμού.

8 1/2
8 1/2 Sandra Milo Marcello Mastroianni

Το έργο δεν θεωρείται το καλύτερο του Federico Fellini, (imdb 8 1/2), όμως, μ’ έναν άψογο Μαστρογιάννι επί σκηνής, με μια χειμαρώδή έμπνευση, μ’ ένα στυλίστικο ψυχρό στυλ διαλόγων, μ’ ένα περίγυρο «Vero Italiano», αποτελεί μαρτυρία – μιας εποχής όπου η «Δον-ζουανίστικη» νοοτροπία, το ανάλαφρο ψέμμα, η ελαφρότητα των σχέσεων – δεσπόζοντα στοιχεία μιας εποχής, που η αθωότητα ήταν συνώνυμη της απιστίας, το «Dolce far niente» προσέγγιζε την «ανάλαφρη ελαφρότητα του είναι» -κατά το βιβλίο του Κούντερα- που ωστόσο αυτή την τελευταία, δεν μπορεί ν’ αντέξει ο πρωταγωνιστής – σκηνοθέτης στην ταινία.
Ο χρόνος πιέζει και η ταινία δεν γίνεται. Οι παραγωγοί πιέζουν, η έμπνευση όμως έχει «κολλήσει» στην ανάλαφρη ελαφρότητα του «ηδύ μη πράττειν τίποτε», των επίπλαστων γνωριμιών και σχέσεων, στην αναζήτηση ενός χαμένου παρελθόντος.

Θα τα παρατήσει όλα – γυναίκα, φιλενάδα, ταινία, για να αφοσιωθεί στην αναζήτηση του χαμένου του εαυτού – θεωρώντας τα όλα ένα μεγάλο ψέμμα  σε αντιδιαστολή με τις αλήθειες έστω και οδυνηρές, από ένα παρελθόν που τον στοιχειώνει.

Το ιδιάζον στυλ του Φελλίνι είναι παρόν στο έπακρο – σουρεαλισμός, στυλιζάρισμα εικόνας, διαλόγων σ’ ένα σκηνικό με όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία. Η ύπαιθρος δεν αφήνεται ασχολίαστη. Τα παιδικά χρόνια της φτώχειας, οι παπάδες και τα ξόρκια, η ατέλειωτη θάλασσα των νεανικών ονείρων και περιπλανήσεων.


8½ (1963) on IMDb

Απόσταγμα (πολύτιμο και βαρύτιμο) που βγαίνει: Η Ρώμη η αίώνια Πόλη (Eterna Citta) με τη ραθυμία και την πολυπλοκότητα, μαζί με τη γλυκειά ζωή (Dolce Vita) των καλλιτεχνών και των εστέτ – με τη ζοφερότητα της υπαίθρου της – των ηθικών και  θρησκευτικών ιδεοληψιών – μια πόλη σε όλο το μεγαλείιο της, σε όλες τις ενοχές και τα αδιέξοδά της.
Ο σκηνοθέτης δεν μπορεί να σκηνοθετήσει – μια Αλήθεια που θα τη χάριζε και θα διευκόλυνε τον κόσμο όπως λέει. Η Αλήθεια η δική του δεν συνάδει μ’ αυτό που θέλει να μεταδώσει – Μια πορεία προς το μέλλον, προς την πρόοδο, μια πορεία προς ένα αύριο καλύτερο. Το ρολόι θα σταματήσει να μετράει στο 8 1/2. Η εκκίνηση δεν θα λάβει χώρα ποτέ.
Και όλα αυτά ενδεδυμένα με την υπέροχη μουσική του Νινο Ρότα (Nino Rotta).